Shloka 6

धृतराष्ट्रस्य मूर्च्छा स्त्रीणां च आर्तनादः

Dhṛtarāṣṭra’s Collapse and the Lament of the Palace Women

Devanagari script

तथा तु स्तिमितं दृष्टवा गतसत्त्वमवस्थितम्‌ | बल॑ तव महाराज राजा दुर्योधनो<ब्रवीत्‌,नरेश्वर! इस प्रकार आपकी सेनाको प्राणहीन-सी निश्चल खड़ी देख राजा दुर्योधनने कहा--

Transliteration

tathā tu stimitam dṛṣṭvā gatasattvam avasthitam | balaṁ tava mahārāja rājā duryodhano 'bravīt naraśvara ||

Translation

Санджая сказал: «Затем, увидев твоё войско, стоящее неподвижно, словно из него ушёл дух, царь Дурьодхана заговорил — о великий царь, владыка людей. Эта картина несёт нравственное напряжение: когда решимость рушится перед страхом и сомнением, власть вождя испытывается, чтобы вернуть мужество и цель среди суровых требований войны.»

Word by Word

तथाthus, in that manner

तुbut, indeed

स्तिमितम्motionless, still

दृष्ट्वाhaving seen

गतसत्त्वम्devoid of spirit/strength (lit. whose vitality has gone)

अवस्थितम्standing, stationed

बलम्army, force

तवof you, your

महाराजO great king

राजाthe king

दुर्योधनःDuryodhana

अब्रवीत्said, spoke

नरेश्वरO lord of men (king)

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

Duryodhana

Dhṛtarāṣṭra

Kaurava army

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes