Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

कर्णसेनापत्यारम्भः — Karṇa’s Appointment and the Report to Dhṛtarāṣṭra

Chapter 1

स श्रुत्वा निहतं कर्ण दुर्योधनहितैषिणम्‌ । कथं द्विजवर प्राणानधारयत दु:ःखित:,द्विजश्रेष्ठ) फिर दुर्योधनके हितैषी कर्णके मारे जानेका समाचार सुनकर अत्यन्त दुःखी हो उन्होंने अपने प्राण कैसे धारण किये?

sa śrutvā nihataṃ karṇaṃ duryodhana-hitaiṣiṇam | kathaṃ dvijavara prāṇān adhārayata duḥkhitaḥ ||

Джанамеджая сказал: «О лучший из дваждырождённых, услышав, что Карна — неизменно радеющий о благе Дурьодханы — убит, как он, сокрушённый горем, смог ещё удержать в себе жизнь?»

सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
TypeVerb
Rootश्रु (शृणोति)
FormAbsolutive (त्वा-प्रत्ययान्त), Parasmaipada (base), Non-finite
निहतम्slain
निहतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootनि-हन्
FormMasculine, Accusative, Singular
कर्णम्Karna
कर्णम्:
Karma
TypeNoun
Rootकर्ण
FormMasculine, Accusative, Singular
दुर्योधन-हितैषिणम्one who seeks Duryodhana's welfare
दुर्योधन-हितैषिणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootहितैषिन्
FormMasculine, Accusative, Singular
कथम्how
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
द्विजवरO best of Brahmins
द्विजवर:
TypeNoun
Rootद्विजवर
FormMasculine, Vocative, Singular
प्राणान्life-breaths; life
प्राणान्:
Karma
TypeNoun
Rootप्राण
FormMasculine, Accusative, Plural
अधारयत्held; sustained
अधारयत्:
TypeVerb
Rootधृ (धारयति)
FormImperfect (लङ्), Third, Singular, Parasmaipada
दुःखितःgrief-stricken
दुःखितः:
Karta
TypeAdjective
Rootदुःखित
FormMasculine, Nominative, Singular

जनमेजय उवाच

J
Janamejaya
K
Karna
D
Duryodhana
D
dvijavara (Brahmin interlocutor, i.e., Vaiśampāyana in the Janamejaya dialogue frame)

Educational Q&A

The verse foregrounds the moral-psychological weight of loyalty: when a person’s identity is bound to another’s cause (here, Karṇa as “Duryodhana-hitaiṣiṇ”), the fall of that ally becomes an existential shock. It invites reflection on devotion, attachment, and how grief tests one’s inner steadiness.

In the Janamejaya–Vaiśampāyana dialogue frame, Janamejaya asks the sage how the concerned person—struck by sorrow after hearing that Karṇa, Duryodhana’s staunch supporter, has been killed—managed to keep living. The question sets up the ensuing account of reactions and events following Karṇa’s death.