Shloka 42
Droṇa–Arjuna Yuddha; Trigarta-Āvaraṇa; Bhīmasena Gajānīka-bheda
Droṇa and Arjuna Engage; Trigarta Containment; Bhīma Breaks the Elephant Corps
तमेक॑ कुण्जरं क्रुद्धा: समन्तात् पर्यवारयन् | आर्य! केकयराजकुमार, अभिमन्यु, द्रौपदीके पाँचों पुत्र, शूरवीर दशार्णराज, क्षत्रदेव, चेदिराज धृष्टकेतु तथा चित्रकेतु--ये सभी महाबली वीर रोषावेषमें भरकर अपने उत्तम दिव्यास्त्रोंका प्रदर्शन करते हुए उस एकमात्र हाथीको क्रोधपूर्वक चारों ओरसे घेरकर खड़े हो गये || ४०-४१ ह || स विद्धो बहुभिर्बाणव्यरोचत महाद्विप:
sañjaya uvāca |
tam ekaṁ kuñjaraṁ kruddhāḥ samantāt paryavārayan |
āryaḥ kekayarāja-kumāraḥ, abhimanyuḥ, draupadīke pañca putrāḥ, śūravīraḥ daśārṇa-rājā, kṣatradevaḥ, cedirājaḥ dhṛṣṭaketuḥ tathā citraketuḥ—ete sarve mahābalā vīrā roṣāveśaṁ bharitāḥ sva-uttama-divyāstrāṇāṁ pradarśanaṁ kurvāṇāḥ taṁ ekamātraṁ hastinaṁ krodhapūrvakaṁ caturdiśaṁ paritaḥ paryavārayan ||
sa viddho bahubhir bāṇair vyarocat mahādvipaḥ ||
Санджая сказал: В ярости они окружили того единственного слона со всех сторон. Благородный князь Кекая, Абхиманью, пятеро сыновей Драупади, доблестный царь Дашарны, Кшатрдева, царь Чеди Дхришта-кету и Читракету — все эти могучие воины, исполненные гнева и являющие свои лучшие божественные оружия, — встали, сомкнув кольцо вокруг одинокого слона со всех сторон. Пронзённый множеством стрел, великий слон всё же сиял — его грозное величие не меркло даже среди ран.
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the Kṣatriya ethos of coordinated courage and resolve in battle, while also implicitly warning that roṣa (wrath) can drive action; true martial excellence is not only power and weapons, but disciplined purpose amid intense emotion.
Sañjaya describes a battlefield moment where several named warriors, inflamed with anger and showcasing their divine missiles, encircle a single war-elephant from all sides; though struck by many arrows, the great elephant remains visually formidable.