Next Verse

Shloka 1

अध्याय ८८ — घटोत्कच-दुर्योधनयुद्धवर्णनम्

Ghaṭotkaca–Duryodhana Engagement

अपन क्रात बछ। अं पञ्चाशीतितमोब<् ध्याय: अर्जुनका पराक्रम, पाण्डवोंका भीष्मपर आक्रमण, युधिष्ठिरका शिखण्डीको उपालम्भ और भीमका पुरुषार्थ संजय उवाच स ताड्यमानस्तु शरैर्धनंजय: पदा हतो नाग इव श्वसन्‌ बली । बाणेन बाणेन महारथानां चिच्छेद चापानि रणे प्रसह[,संजय कहते हैं--राजन्‌! इस प्रकार शत्रुओंके बाणोंसे आहत होकर बलवान्‌ अर्जुन पैरसे कुचले हुए सर्पकी भाँति क्रोधसे लंबी साँस खींचने लगे। उन्होंने बलपूर्वक पृथक्‌- पृथक्‌ बाण मारकर युद्धमें सभी महारथियोंके धनुष काट डाले

sa tāḍyamānas tu śarair dhanañjayaḥ | padā hato nāga iva śvasan balī | bāṇena bāṇena mahārathānāṃ ciccheda cāpāni raṇe prasahya |

Санджая сказал: О царь! Хотя могучий Арджуна (Дхананджая) был поражён стрелами врагов, он стал тяжело и протяжно дышать от гнева, словно змея, раздавленная ногой. Затем, силой навязывая бой, он одну за другой стрелами рассёк луки великих колесничих, ломая их способность сражаться.

संजयःSanjaya
संजयः:
Karta
TypeNoun
Rootसंजय
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
ताड्यमानःbeing struck
ताड्यमानः:
TypeAdjective
Rootताड्
FormMasculine, Nominative, Singular, शानच् (present passive participle)
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
शरैःby arrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Instrumental, Plural
धनंजयःDhananjaya (Arjuna)
धनंजयः:
Karta
TypeNoun
Rootधनंजय
FormMasculine, Nominative, Singular
पदाby a foot
पदा:
Karana
TypeNoun
Rootपद
FormNeuter, Instrumental, Singular
हतःstruck/smitten
हतः:
TypeAdjective
Rootहन्
FormMasculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
नागःsnake
नागः:
TypeNoun
Rootनाग
FormMasculine, Nominative, Singular
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
श्वसन्breathing (hard)
श्वसन्:
TypeAdjective
Rootश्वस्
FormMasculine, Nominative, Singular, शतृ (present active participle)
बलीmighty
बली:
TypeAdjective
Rootबलिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
बाणेनwith an arrow
बाणेन:
Karana
TypeNoun
Rootबाण
FormMasculine, Instrumental, Singular
बाणेनwith an arrow (again)
बाणेन:
Karana
TypeNoun
Rootबाण
FormMasculine, Instrumental, Singular
महारथानाम्of the great chariot-warriors
महारथानाम्:
TypeNoun
Rootमहारथ
FormMasculine, Genitive, Plural
चिच्छेदcut/broke
चिच्छेद:
TypeVerb
Rootछिद्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
चापानिbows
चापानि:
Karma
TypeNoun
Rootचाप
FormNeuter, Accusative, Plural
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण
FormMasculine, Locative, Singular
प्रसहforcibly/violently
प्रसह:
TypeIndeclinable
Rootप्रसह

संजय उवाच

S
Sañjaya
A
Arjuna (Dhanañjaya)
M
mahārathas (great chariot-warriors)
A
arrows (śara, bāṇa)
B
bows (cāpa)
B
battlefield (raṇa)