Previous Verse
Next Verse

Shloka 39

Irāvān-nidhana-anantaraṃ Ghaṭotkaca-nādaḥ

After Irāvān’s fall: Ghaṭotkaca’s roar and the clash with Duryodhana

सतुतं रथमुत्सृज्य धृष्टकेतुर्महामना: । आरुरोह ततो यानं शतानीकस्य मारिष,आर्य! तत्पश्चात्‌ महामना धृष्टकेतु उस रथको छोड़कर शतानीककी सवारीपर जा बैठे

sa tutaṃ ratham utsṛjya dhṛṣṭaketūr mahāmanāḥ | ārurōha tatō yānaṃ śatānīkasya māriṣa ||

Санджая сказал: Затем высокодушный Дхришта-кету, оставив ту колесницу, взошёл на повозку Шатаники, о досточтимый.

सतुतम्praised, lauded
सतुतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootस्तुत (ppp of √स्तु)
FormMasculine, Accusative, Singular
रथम्chariot
रथम्:
Karma
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Accusative, Singular
उत्सृज्यhaving abandoned/left
उत्सृज्य:
TypeVerb
Rootउत् + √सृज्
FormAbsolutive (Gerund)
धृष्टकेतुःDhrishtaketu (proper name)
धृष्टकेतुः:
Karta
TypeNoun
Rootधृष्टकेतु
FormMasculine, Nominative, Singular
महामनाःgreat-souled, high-minded
महामनाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहामनस्
FormMasculine, Nominative, Singular
आरुरोहmounted, climbed onto
आरुरोह:
TypeVerb
Rootआ + √रुह्
FormPerfect, 3rd, Singular
ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
यानम्vehicle, conveyance
यानम्:
Karma
TypeNoun
Rootयान
FormNeuter, Accusative, Singular
शतानीकस्यof Shatanika
शतानीकस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशतानीक
FormMasculine, Genitive, Singular
मारिषO venerable one / sir
मारिष:
TypeNoun
Rootमारिष
FormMasculine, Vocative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛṣṭaketu
Ś
Śatānīka
R
ratha (chariot)
Y
yāna (vehicle/conveyance)

Educational Q&A

In a war setting, dharma often appears as prompt, disciplined action: setting aside attachment to one’s own equipment or position and choosing what best sustains one’s responsibility and effectiveness in the moment.

Sañjaya reports that Dhṛṣṭaketu leaves his previous chariot and climbs onto Śatānīka’s conveyance, indicating a rapid change of vehicle/position during the ongoing battle.