Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

भीष्मभीमसमागमः — Bhīṣma–Bhīma Strategic Engagement and Counsel to the King

पाण्डवांश्ष रणे जेष्ये मां वा जेष्पन्ति पाण्डवा: । एवमुक्‍्त्वा ददावस्मै विशल्यकरणीं शुभाम्‌

pāṇḍavāṃś ca raṇe jeṣye māṃ vā jeṣyanti pāṇḍavāḥ | evam uktvā dadāv asmai viśalyakaraṇīṃ śubhām ||

Санджая сказал: «Или я одолею Пандавов в битве, или Пандавы одолеют меня». Сказав так, он передал ему благую траву, именуемую Вишальякарани (Viśalyakaraṇī), — ту, что извлекает наконечники стрел, — показывая, что среди суровых воинских обетов о победе всё же сохраняют силу нравственный долг спасать жизнь и обязанность прийти на помощь.

पाण्डवान्the Pandavas
पाण्डवान्:
Karma
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Accusative, Plural
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण
FormNeuter, Locative, Singular
जेष्येI shall conquer
जेष्ये:
Karta
TypeVerb
Rootजि
FormSimple Future (Luṭ), 1st, Singular, Parasmaipada
माम्me
माम्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Accusative, Singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
जेष्यन्तिwill conquer
जेष्यन्ति:
Karta
TypeVerb
Rootजि
FormSimple Future (Luṭ), 3rd, Plural, Parasmaipada
पाण्डवाःthe Pandavas
पाण्डवाः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Nominative, Plural
एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
TypeVerb
Rootवच्
FormAbsolutive (क्त्वा), Active (parasmai sense)
ददौgave
ददौ:
Karta
TypeVerb
Rootदा
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
अस्मैto him
अस्मै:
Sampradana
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine/Neuter, Dative, Singular
विशल्यकरणीम्the (herb/medicine) that removes arrows (makes one arrow-free)
विशल्यकरणीम्:
Karma
TypeNoun
Rootविशल्यकरणी
FormFeminine, Accusative, Singular
शुभाम्auspicious, excellent
शुभाम्:
TypeAdjective
Rootशुभ
FormFeminine, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
P
Pāṇḍavas
V
Viśalyakaraṇī (healing herb)

Educational Q&A

Even in a context defined by vows of victory and defeat, dharma can manifest as the duty to protect life and relieve suffering; the giving of a healing remedy highlights ethical responsibility that persists within warfare.

Sañjaya reports a warrior’s resolve—either he will defeat the Pāṇḍavas or be defeated by them—and then describes the giving of the auspicious Viśalyakaraṇī, a medicinal herb used to remove embedded arrow-points and heal wounds.