Shloka 12
अध्याय ८० — मध्यंदिन-रणवृत्तान्तः
Yudhiṣṭhira–Śrutāyu encounter; Cekitāna–Gautama clash; Abhimanyu pressure; Arjuna’s redeployment
Devanagari script
सम्प्राप्य मध्यं सैन्यस्थ न भी: पाण्डवमाविशत् । यथा देवासूुरे युद्धे महेन्द्रं प्राप्प दानवान्,कौरवसेनाके भीतर पहुँच जानेपर भी पाण्डुनन्दन भीमसेनको तनिक भी भय नहीं हुआ, जैसे देवासुर-संग्राममें दानवोंकी सेनामें घुसनेपर देवराज इन्द्रको भयका स्पर्श नहीं होता है
Transliteration
saṃprāpya madhyaṃ sainyastha na bhīḥ pāṇḍavam āviśat | yathā devāsure yuddhe mahendraṃ prāpya dānavān ||
Translation
Санджая сказал: Достигнув самой середины войска, сын Панду (Бхимасена) не испытал ни малейшего страха. Как в войне богов с асурами, когда данавы бросаются на Махендру (Индру), — так и владыку богов не касается страх.
Word by Word
सम्प्राप्यhaving reached
सम्प्राप्य:
Adhikarana
TypeVerb
Rootसम्-प्र-आप् (धातु: आप्)
Formल्यप् (क्त्वा-प्रत्ययार्थक अव्यय), कर्तरि, पूर्वकाल (absolutive)
मध्यम्the middle
मध्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
सैन्यस्यof the army
सैन्यस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसैन्य (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Genitive, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
भीःfear
भीः:
Karta
TypeNoun
Rootभी (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
पाण्डवम्the Pandava (Bhima)
पाण्डवम्:
Karma
TypeNoun
Rootपाण्डव (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
आविशत्entered / came upon
आविशत्:
TypeVerb
Rootआ-विश् (धातु: विश्)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, 3rd, Singular
यथाjust as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
देवासुरेin the (battle) of gods and asuras
देवासुरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदेव + असुर (प्रातिपदिके)
FormNeuter, Locative, Singular
युद्धेin battle
युद्धे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative, Singular
महेन्द्रम्Mahendra (Indra)
महेन्द्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहेन्द्र (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
प्राप्यhaving reached / having come upon
प्राप्य:
Adhikarana
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु: आप्)
Formल्यप् (क्त्वा-प्रत्ययार्थक अव्यय), कर्तरि, पूर्वकाल (absolutive)
दानवान्the demons (danavas)
दानवान्:
Karta
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaB
BhīmasenaP
PāṇḍuK
Kaurava armyD
DevasA
AsurasD
DānavasM
Mahendra (Indra)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes