Shloka 34
भीमसेन-दुर्योधन-समागमः
Bhīmasena–Duryodhana Engagement at Sunset
अभ्यधावज्जिगीषन्तस्तव पुत्रस्य वाहिनीम् | धृष्टद्युम्मन आदि समस्त पाण्डव योद्धा आपके पुत्रकी सेनाको जीतनेकी इच्छासे युद्धमें शान्तनुनन्दन भीष्मपर ही चढ़ आये || ३३ है ।। तथैव कौरवा राजन भीष्मद्रोणपुरोगमा:,राजन! इसी प्रकार भीष्म, द्रोण आदि कौरव योद्धा भी बड़े वेगसे पाण्डव-सेनापर टूट पड़े; फिर तो दोनों दलोंमें भयंकर युद्ध होने लगा
sañjaya uvāca | abhyadhāvaj jigīṣantas tava putrasya vāhinīm | dhṛṣṭadyumna-ādayaḥ samastāḥ pāṇḍava-yoddhāḥ śāntanunandana-bhīṣmaṃ prati samabhyapatanta | tathaiva kauravā rājan bhīṣma-droṇa-purogamāḥ pāṇḍava-senām abhyadravan | tataḥ ubhayor balayoḥ ghoraṃ yuddham abhavat ||
Санджая сказал: Жаждая победы, вся рать пандавских воинов — во главе с Дхриштадьюмной — ринулась атаковать войско ваших сыновей, устремившись прямо на Бхишму, сына Шантану. Так же, о царь, кауравы, с Бхишмой и Дроной впереди, с великой стремительностью обрушились на пандавское войско. И тогда между двумя ратями вспыхнула страшная битва: обе стороны, движимые верностью и волей к победе, столкнулись в неумолимом бою.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how collective resolve and loyalty to one’s side propel action in war: both armies, led by their foremost commanders, surge forward seeking victory. Ethically, it underscores the Mahabharata’s recurring tension—dharma as duty and allegiance versus the destructive momentum of conflict once leaders and troops commit to battle.
Sanjaya reports to King Dhritarashtra that the Pandava warriors, led by Dhrishtadyumna, charge the Kaurava army and aim directly at Bhishma. In response, the Kauravas, with Bhishma and Drona in front, counter-charge the Pandava forces, and a fierce general engagement begins between the two sides.