Shloka 316

भीमसेन-दुर्योधन-समागमः

Bhīmasena–Duryodhana Engagement at Sunset

Devanagari script

न्यहनत्‌ पाण्डवीं सेनामासुरीमिव वृत्रहा । इसी बीचमें शान्तनुनन्दन भीष्मने पाण्डव-सेनाका उसी प्रकार विनाश आरम्भ किया, जैसे देवराज इन्द्र आसुरीसेनाका संहार करते हैं

Transliteration

nyahanat pāṇḍavīṁ senām āsurīm iva vṛtrahā |

Translation

Санджая сказал: Тогда Бхишма, сын Шантану, начал сокрушать войско Пандавов — как Вритрахан (Индра, убийца Вритры) истребляет рать асуров. Это сравнение изображает натиск Бхишмы как всеподавляющий, почти божественный по силе, и вместе с тем подчёркивает трагическое нравственное напряжение: праведные воины уничтожают друг друга в войне, где сама дхарма расколота против самой себя.

Word by Word

• न्यहनत्: struck down, slew
• न्यहनत्: Kriya
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु)
• Form: लङ् (अनद्यतनभूत), परस्मैपद, प्रथम, एकवचन

• पाण्डवीं: Pāṇḍava (belonging to the Pāṇḍavas)
• पाण्डवीं: Karma
• Type: Adjective
• Root: पाण्डवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• सेनाम्: army
• सेनाम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सेना (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• आसुरीम्: demonic, of the Asuras
• आसुरीम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: आसुरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• इव: like, as
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• वृत्रहा: Vṛtra-slayer (Indra)
• वृत्रहा: Karta
• Type: Noun
• Root: वृत्रहन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Bhīṣma
• Śāntanu
• Pāṇḍava army
• Indra (Vṛtrahā)
• Asuras
• Vṛtra