Shloka 28

आत्मदोष-उपदेशः तथा भीम-धृष्टद्युम्नयोः संयोगः

Self-Causation Counsel and the Bhīma–Dhṛṣṭadyumna Convergence

Devanagari script

ततो दुर्योधनो राजा कलिज्रैर्बहुभिवृत: । पुरस्कृत्य रणे भीष्म पाण्डवानभ्यवर्तत,उस समय बहुसंख्यक कलिंगोंसे घिरे हुए राजा दुर्योधनने युद्धमें भीष्मको आगे करके पाण्डवोंपर आक्रमण किया

Transliteration

tato duryodhano rājā kaliṅgair bahubhir vṛtaḥ | puraskṛtya raṇe bhīṣmaṃ pāṇḍavān abhyavartata ||

Translation

Затем царь Дурьодхана, окружённый множеством воинов Калинги, двинулся против Пандавов, выставив Бхишму впереди, во главе сражения. Эта картина показывает сознательную опору на самого почтенного и грозного старца — и как на щит, и как на острие удара, — усиливая нравственное напряжение войны, где власть и родство поставлены на службу честолюбию.

Word by Word

• ततः: then, thereafter
• ततः: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: ततः
• Form: Avyaya (ablatival adverb: 'from that/thereupon')

• दुर्योधनः: Duryodhana
• दुर्योधनः: Karta
• Type: Noun
• Root: दुर्योधन
• Form: Masculine, nominative, singular

• राजा: the king
• राजा: Karta
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: Masculine, nominative, singular

• कलिङ्गैः: by/with the Kalingas
• कलिङ्गैः: Karana
• Type: Noun
• Root: कलिङ्ग
• Form: Masculine, instrumental, plural

• बहुभिः: many, numerous
• बहुभिः: Karana
• Type: Adjective
• Root: बहु
• Form: Masculine, instrumental, plural

• वृतः: surrounded
• वृतः: Karta
• Type: Adjective
• Root: वृत
• Form: Masculine, nominative, singular (past passive participle of √वृ 'to cover/surround')

• पुरस्कृत्य: having placed in front; having put forward
• पुरस्कृत्य: Adhikarana
• Type: Verb
• Root: पुरस्-कृ
• Form: Absolutive (क्त्वा/ल्यप्), indeclinable (from √कृ with उपसर्ग पुरस्)

• रणे: in battle
• रणे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: रण
• Form: Neuter, locative, singular

• भीष्मम्: Bhishma
• भीष्मम्: Karma
• Type: Noun
• Root: भीष्म
• Form: Masculine, accusative, singular

• पाण्डवान्: the Pandavas
• पाण्डवान्: Karma
• Type: Noun
• Root: पाण्डव
• Form: Masculine, accusative, plural

• अभ्यवर्तत: attacked; advanced against
• अभ्यवर्तत: Karta
• Type: Verb
• Root: अभि-√वृत्
• Form: Imperfect (लङ्), parasmaipada, 3rd person, singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Duryodhana
• Bhīṣma
• Pāṇḍavas
• Kaliṅgas
• Kaliṅga