Previous Verse
Next Verse

Shloka 31

Adhyāya 69: Strategic duels under Bhīṣma’s command

Virāṭa–Bhīṣma; Arjuna–Aśvatthāmā; Bhīma–Duryodhana; Abhimanyu–Lakṣmaṇa

मा पाण्डवै: सार्थमिति तत्‌ त्वं मोहान्न बुध्यसे । मन्ये त्वां राक्षसं क्रूरं तथा चासि तमोवृत:,तात! वेदोंके पारंगत विद्वान्‌ महर्षियोंने तथा मैंने तुमको मना किया था कि तुम धनुर्धर भगवान्‌ वासुदेवके साथ विरोध न करो, पाण्डवोंके साथ लोहा न लो; परंतु मोहवश तुमने इन बातोंका कोई मूल्य नहीं समझा। मैं समझता हूँ, तुम कोई क्रूर राक्षस हो; क्योंकि राक्षसोंके ही समान तुम्हारी बुद्धि सदा तमोगुणसे आच्छन्न रहती है

bhīṣma uvāca |

mā pāṇḍavaiḥ sārtham iti tat tvaṁ mohān na budhyase |

manye tvāṁ rākṣasaṁ krūraṁ tathā cāsi tamo-vṛtaḥ, tāta |

vedānte pāraṅgatair vidvadbhir maharṣibhiḥ tathā mayā ca tvaṁ nivāritaḥ |

yathā dhanurdharaṁ bhagavantaṁ vāsudevaṁ prati virodhaṁ na kuryāḥ, pāṇḍavaiḥ saha yuddhaṁ na kuryāḥ |

parantu mohavaśāt tvayā etad-vacanaṁ na gaṇitam |

rākṣasavat hi te buddhiḥ sadā tamoguṇena āvṛtā iti ||

Бхишма сказал: «Ты не понимаешь — по причине заблуждения, — что тебе не следует выходить на поле брани против Пандавов. Я считаю тебя жестоким ракшасой, ибо твой ум завешен тьмой. Великие риши, сведущие в веданте, и я сам предостерегали тебя: не противься Господу Васудеве, лучнику; не веди войны с Пандавами. Но, одолеваемый мороком, ты не придал этим наставлениям никакой цены. Твой разум, как у ракшасов, вечно покрыт качеством тамаса.»

माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा
पाण्डवैःwith the Pandavas
पाण्डवैः:
Karana
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Instrumental, Plural
सार्थम्together (with)
सार्थम्:
TypeIndeclinable
Rootसार्थम्
इतिthus/quoting
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
तत्that (advice/statement)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormNominative, Singular
मोहात्from delusion / due to delusion
मोहात्:
Apadana
TypeNoun
Rootमोह
FormMasculine, Ablative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
बुध्यसेyou understand / you realize
बुध्यसे:
TypeVerb
Rootबुध्
FormLat, Present, Atmanepada, Second, Singular
मन्येI think
मन्ये:
TypeVerb
Rootमन्
FormLat, Present, Atmanepada, First, Singular
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormAccusative, Singular
राक्षसम्a rakshasa/demon
राक्षसम्:
Karma
TypeNoun
Rootराक्षस
FormMasculine, Accusative, Singular
क्रूरम्cruel
क्रूरम्:
TypeAdjective
Rootक्रूर
FormMasculine, Accusative, Singular
तथाso/indeed
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
and
:
TypeIndeclinable
Root
असिyou are
असि:
TypeVerb
Rootअस्
FormLat, Present, Parasmaipada, Second, Singular
तमः-वृतःcovered by darkness (tamas)
तमः-वृतः:
TypeAdjective
Rootतमोवृत
FormMasculine, Nominative, Singular
तातdear one / son (address)
तात:
TypeNoun
Rootतात
FormMasculine, Vocative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhishma
P
Pandavas
V
Vasudeva (Krishna)
M
Maharshis (great seers)
V
Vedanta
R
Rakshasa