Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

Adhyāya 69: Strategic duels under Bhīṣma’s command

Virāṭa–Bhīṣma; Arjuna–Aśvatthāmā; Bhīma–Duryodhana; Abhimanyu–Lakṣmaṇa

तेषां वधार्थ भगवान्‌ नरेण सहितो वशी । मानुषीं योनिमास्थाय चरिष्यति महीतले,“उन सबका वध करनेके लिये सबको वशमें करनेवाले भगवान्‌ नारायण नरके साथ मनुष्ययोनिमें अवतीर्ण होकर भूतलपर विचरेंगे

teṣāṁ vadhārthaṁ bhagavān nareṇa sahito vaśī | mānuṣīṁ yonim āsthāya cariṣyati mahītale ||

Бхишма сказал: «Чтобы истребить их, Благословенный Владыка — владеющий собой и повелитель всего — примет человеческое рождение вместе с Нарой и будет странствовать по земле.»

तेषाम्of them
तेषाम्:
Sampradana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
वध-अर्थम्for the purpose of killing
वध-अर्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootवध + अर्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
Karta
TypeNoun
Rootभगवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
नरेणwith/along with Nara
नरेण:
Karana
TypeNoun
Rootनर
FormMasculine, Instrumental, Singular
सहितःaccompanied (by)
सहितः:
Karta
TypeAdjective
Rootसहित
FormMasculine, Nominative, Singular
वशीself-controlled; controller (of all)
वशी:
Karta
TypeAdjective
Rootवशिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
मानुषीम्human
मानुषीम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमानुषी
FormFeminine, Accusative, Singular
योनिम्womb; birth; species
योनिम्:
Karma
TypeNoun
Rootयोनि
FormFeminine, Accusative, Singular
आस्थायhaving assumed/taken up
आस्थाय:
Karana
TypeVerb
Rootआ-स्था (स्था)
FormAbsolutive (Gerund)
चरिष्यतिwill move/wander
चरिष्यति:
Karta
TypeVerb
Rootचर्
FormSimple Future (Luṭ), 3rd, Singular
मही-तलेon the surface of the earth
मही-तले:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमही + तल
FormNeuter, Locative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
B
Bhagavān Nārāyaṇa
N
Nara
M
Mahītala (Earth)

Educational Q&A

When adharma becomes dominant, the divine may enter human life to re-establish dharma. The verse frames ‘destruction’ not as personal hatred but as a morally charged act aimed at restraining forces that threaten the world’s order.

Bhīṣma foretells that Nārāyaṇa, together with Nara, will take human birth and move upon the earth to bring about the downfall of certain hostile powers—setting the stage for the great conflict and its dharmic resolution.