Next Verse

Shloka 1

Adhyāya 69: Strategic duels under Bhīṣma’s command

Virāṭa–Bhīṣma; Arjuna–Aśvatthāmā; Bhīma–Duryodhana; Abhimanyu–Lakṣmaṇa

/ [दाक्षिणात्य अधिक पाठका १ श्लोक मिलाकर कुल ७६ “लोक हैं।] अपन बक। ] अतिफऑशाएड< $. शक्तिसे तात्पर्य यहाँ पाण्डवोंकी शक्तिसे है। २. मेरे पुत्रोंकी बार-बार पराजयका क्‍या कारण है, वही कारणविषयक प्रश्न है। षट्षष्टितमो<5 ध्याय: नारायणावतार श्रीकृष्ण एवं नरावतार अर्जुनकी महिमाका प्रतिपादन भीष्म उवाच ततः स भगवान्‌ देवो लोकानामीशभ्षरेश्वर: । ब्रह्मा प्रत्युवाचेदं स्निग्धगम्भीरया गिरा,भीष्मजी कहते हैं--दुर्योधन! तब लोकेश्वरोंके भी ईश्वर दिव्यरूपधारी श्रीभगवानने स्नेहमधुर गम्भीर वाणीमें ब्रह्माजीसे इस प्रकार कहा--

bhīṣma uvāca | tataḥ sa bhagavān devo lokānām īśabhūteśvaraḥ | brahmā pratyuvācedaṃ snigdha-gambhīrayā girā ||

Бхишма сказал: Тогда тот Благословенный Владыка, божественный Государь — Господь даже над владыками миров — обратился к Брахме словами, в которых нежность сочеталась с глубокой, торжественной серьезностью.

ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात् अव्यय)
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
Karta
TypeNoun
Rootभगवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
देवःthe god
देवः:
Karta
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Nominative, Singular
लोकानाम्of the worlds / of beings
लोकानाम्:
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Genitive, Plural
ईशःlord
ईशः:
Karta
TypeNoun
Rootईश
FormMasculine, Nominative, Singular
भुवनेश्वरःlord of the universe
भुवनेश्वरः:
Karta
TypeNoun
Rootभुवन-ईश्वर
FormMasculine, Nominative, Singular
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (ब्रह्मा-शब्दः)
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रत्युवाचreplied / answered
प्रत्युवाच:
TypeVerb
Rootप्रति-√वच्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
इदम्this (speech/statement)
इदम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Accusative, Singular
स्निग्ध-गम्भीरयाwith (a) affectionate and deep
स्निग्ध-गम्भीरया:
Karana
TypeAdjective
Rootस्निग्ध + गम्भीर
FormFeminine, Instrumental, Singular
गिराby/with speech, voice
गिरा:
Karana
TypeNoun
Rootगिर्
FormFeminine, Instrumental, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhishma
B
Bhagavan (Vishnu/Narayana implied)
B
Brahma