Shloka 118

Vāsudeva-Māhātmya: Duryodhana’s Inquiry and Bhīṣma’s Theological Account of Keśava

Devanagari script

गाण्डीवशब्दं तमथो विदित्वा विराटराजप्रमुखा: प्रवीरा: । पाज्चालराजो द्रुपदश्न वीर- स्‍्तं देशमाजग्मुरदीनसत्त्वा:,तब उस गाण्डीवके शब्दको पहचानकर राजा विराट आदि प्रमुख वीर और वीरवर पांचालराज ट्रपद--ये सभी उदारचित्त नरेश उस स्थानपर आ गये

Transliteration

gāṇḍīvaśabdaṃ tam atho viditvā virāṭarājapramukhāḥ pravīrāḥ | pāñcālarājo drupadaś ca vīrās taṃ deśam ājagmur adīnasattvāḥ ||

Translation

Санджая сказал: Узнав в том звуке гулкую тетиву Гандивы, лучшие из героев — во главе с царём Виратою — и Друпада, царь Панчалы, все стойкие и неустрашимые духом, тотчас пришли в то самое место.

Word by Word

• गाण्डीवशब्दम्: the sound of (the bow) Gāṇḍīva
• गाण्डीवशब्दम्: Karma
• Type: Noun
• Root: गाण्डीव-शब्द
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• तम्: that (sound)
• तम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine/Neuter, Accusative, Singular

• अथ: then
• Type: Indeclinable
• Root: अथ

• विदित्वा: having recognized/known
• Type: Verb
• Root: विद्
• Form: क्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral), Non-finite

• विराटराजप्रमुखाः: with King Virāṭa as foremost
• विराटराजप्रमुखाः: Karta
• Type: Adjective
• Root: विराटराज-प्रमुख
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• प्रवीराः: great heroes
• प्रवीराः: Karta
• Type: Noun
• Root: प्रवीर
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• पाञ्चालराजः: the king of the Pāñcālas
• पाञ्चालराजः: Karta
• Type: Noun
• Root: पाञ्चाल-राज
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• द्रुपदः: Drupada
• द्रुपदः: Karta
• Type: Noun
• Root: द्रुपद
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• वीराः: heroes
• वीराः: Karta
• Type: Noun
• Root: वीर
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• तम्: that
• तम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• देशम्: place/region
• देशम्: Karma
• Type: Noun
• Root: देश
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• आजग्मुः: came/arrived
• Type: Verb
• Root: आ-गम्
• Form: Perfect (Liṭ), 3rd, Plural, Parasmaipada

• अदीनसत्त्वाः: of undaunted spirit
• अदीनसत्त्वाः: Karta
• Type: Adjective
• Root: अ-दीन-सत्त्व
• Form: Masculine, Nominative, Plural

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Gāṇḍīva
• Virāṭa
• Drupada
• Pāñcāla