Shloka 43

Adhyāya 6: Pañca-mahābhūta–guṇa-nirdeśa and Sudarśana-dvīpa

Five Elements, Sensory Qualities, and a Cosmographic Island

Devanagari script

तस्य पाश्चे महद्‌ दिव्यं शुभ्रं काउ्चनवालुकम्‌ । रम्यं बिन्दुसरो नाम यत्र राजा भगीरथ:

Translation

К западу от той горы есть великое, божественное озеро — белоснежное, с золотыми песками, дивно прекрасное, — по имени Биндусара; там пребывал царь Бхагиратха.

Word by Word

• तस्य: of him/its
• तस्य: Adhikarana
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: masculine/neuter, genitive, singular

• पाश्चे: behind, to the west/rear
• पाश्चे: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: पश्च

• महत्: great
• महत्: Karta
• Type: Adjective
• Root: महत्
• Form: neuter, nominative, singular

• दिव्यम्: divine, celestial
• दिव्यम्: Karta
• Type: Adjective
• Root: दिव्य
• Form: neuter, nominative, singular

• शुभ्रम्: white, bright
• शुभ्रम्: Karta
• Type: Adjective
• Root: शुभ्र
• Form: neuter, nominative, singular

• काञ्चनवालुकम्: golden-sanded (place/ground)
• काञ्चनवालुकम्: Karta
• Type: Noun
• Root: काञ्चन-वालुक
• Form: neuter, nominative, singular

• रम्यम्: lovely, delightful
• रम्यम्: Karta
• Type: Adjective
• Root: रम्य
• Form: neuter, nominative, singular

• बिन्दुसरः: the lake named Bindu-saras
• बिन्दुसरः: Karta
• Type: Noun
• Root: बिन्दुसरस्
• Form: neuter, nominative, singular

• नाम: by name, called
• नाम: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: नामन्

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र

• राजा: the king
• राजा: Karta
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: masculine, nominative, singular

• भगीरथः: Bhagiratha
• भगीरथः: Karta
• Type: Noun
• Root: भगीरथ
• Form: masculine, nominative, singular

Speaker

संजय उवाच