Previous Verse
Next Verse

Shloka 956

गौरुडव्यूह-रचना तथा अर्धचन्द्र-प्रत्यव्यूह

Garuḍa Array and the Ardhacandra Counter-Formation

शनकैरशभ्ययाच्छवेतं गाड़ेय: प्रहसन्निव । तब दूसरे रथपर बैठकर धनुषकी टंकार करते हुए गंगानन्दन भीष्म उदास मनसे हँसते हुए-से धीरे-धीरे श्वेतकी ओर चले

śanakair aśabhyayāc chvetaṃ gāḍeyaḥ prahasan niva | tataḥ dvitīye rathopari niṣaṇṇaḥ dhanuṣaḥ ṭaṅkāraṃ kurvan gaṅgānandanaḥ bhīṣmaḥ udāsa-manasaḥ hasann iva śanaiḥ śanaiḥ śvetasya abhimukhaṃ yayau |

Санджая сказал: Медленно, словно с едва заметной, сдержанной улыбкой, Гангейя (Бхишма) двинулся к Швете. Затем, воссев на другую колесницу и заставив лук прозвучать звонким щелчком тетивы, сын Ганги — Бхишма — продолжил путь, с отрешённым умом, будто тихо смеясь, шаг за шагом к Швете.

शनकैःslowly, gradually
शनकैः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootशनकैस् (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण)
अशभ्ययात्from the ignoble/uncivil (one)
अशभ्ययात्:
Apadana
TypeAdjective
Rootअशभ्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन
श्वेतम्Shveta (proper name)
श्वेतम्:
Karma
TypeNoun
Rootश्वेत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
गाङ्गेयःGāṅgeya (Bhīṣma, son of Gaṅgā)
गाङ्गेयः:
Karta
TypeNoun
Rootगाङ्गेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
प्रहसन्laughing, smiling
प्रहसन्:
Karta
TypeVerb
Rootप्र-हस् (धातु)
Formवर्तमान कृदन्त (शतृ), प्रथमा, एकवचन, पुंलिङ्ग
इवas if, like
इव:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय

संजय उवाच

S
Sañjaya
B
Bhīṣma (Gāṅgeya, Gaṅgānandana)
Ś
Śveta
C
chariot (ratha)
B
bow (dhanuṣ)
B
bowstring twang (ṭaṅkāra)
G
Gaṅgā

Educational Q&A

The verse highlights disciplined action with inner detachment: Bhīṣma advances in battle performing his role without visible agitation, suggesting that duty (svadharma) can be carried out with composure and non-attachment to emotional turbulence.

Sañjaya describes Bhīṣma moving slowly toward the warrior Śveta. Bhīṣma is on a chariot, twanging his bowstring as a martial signal, and appears to smile—yet his mind is described as detached—indicating calm confidence as he closes in for combat.