Shloka 32
अपयातास्तथा पश्चाद् विभुं पश्याम धृष्णव: । शरपातमततिक्रम्य कुरव: कुरुनन्दन,जिघांसन्तं युधां श्रेष्ठ तदा55सीत् तुमुलं महत् । संजय कहते हैं--राजन्! पाण्डवपक्षके लाखों क्षत्रियशिरोमणि महारथी विराट सेनापति शूरवीर श्वेतको आगे करके आपके पुत्र दुर्योधनको अपना बल दिखाते हुए शिखण्डीको सामने रखकर भीष्मके सुवर्णभूषित रथपर चढ़ आये। भारत! वे महारथी श्लेतकी रक्षा करना चाहते थे। इसलिये उसे मारनेकी इच्छावाले योद्धाओंमें श्रेष्ठ भीष्मपर उन्होंने धावा किया। उस समय बड़ा भयंकर युद्ध छिड़ गया
sañjaya uvāca | apayātās tathā paścād vibhuṁ paśyāma dhṛṣṇavaḥ | śarapātam atatikramya kuravaḥ kurunandana | jighāṁsantaṁ yudhāṁ śreṣṭha tadā āsīt tumulaṁ mahat |
Санджая сказал: «Затем, о Курунандана, дерзкие воины куру вновь двинулись вперёд, не отступая перед дождём стрел, пока мы взирали на того могучего. Желая убить Бхишму — первого среди бойцов, — они ринулись на него, и в тот миг разразилась великая, бурная битва».
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the kṣatriya ideal of steadfastness under danger—warriors do not recoil even amid an arrow-storm. Ethically, it also underscores how resolve and duty in war can intensify violence, turning intent to kill into a ‘tumultuous’ collective catastrophe.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that the Kuru fighters, acting boldly, press through heavy volleys of arrows and rush to strike down the foremost warrior (understood as Bhīṣma). Their charge triggers a massive, chaotic clash on the battlefield.