Shloka 5

भूमिगुण-प्रश्नः

Inquiry into the qualities of Earth and the classification of beings

Devanagari script

शब्द: स्पर्शक्ष रूपं च रसो गन्धक्ष॒ पठचम: । भूमेरेते गुणा: प्रोक्ता ऋषिभिस्तत्त्ववेदिभि:,शब्द, स्पर्श, रूप, रस और गन्ध--इन पांचोंको तत्त्ववेत्ता महर्षियोंने पृथ्वीका गुण बताया है इति श्रीमहा भारते भीष्मपर्वणि जम्बूखण्डविनिर्माणपर्वणि सुदर्शनद्वीपवर्णने पडठ्चमो<ध्याय:

Transliteration

śabdaḥ sparśaś ca rūpaṃ ca raso gandhaś ca pañcamaḥ | bhūmer ete guṇāḥ proktā ṛṣibhis tattvavedibhiḥ ||

Translation

Санджая сказал: «Звук, осязание, форма, вкус и запах как пятое — так провозгласили риши, ведающие истину, качества земли».

Word by Word

शब्दःsound

स्पर्शःtouch

चand

रूपम्form/color

चand

रसःtaste/juice

गन्धःsmell/fragrance

पञ्चमःthe fifth

भूमेःof the earth

एतेthese

गुणाःqualities

प्रोक्ताःdeclared/said

ऋषिभिःby sages

तत्त्ववेदिभिःby knowers of reality

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

Bhūmi (Earth)

Ṛ

Ṛṣis (tattvavids, seers)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes