Viśvarūpa-darśana (The Vision of the Universal Form) — महायोगेश्वरस्य विश्वरूपदर्शनम्
४ ।। न च मत्स्थानि भूतानि पश्य मे योगमैश्वरम्* । भूतभृन्न च भूतस्थो ममात्मा भूतभावन:,वे सब भूत मुझमें स्थित नहीं हैं; किंतु मेरी ईश्वरीय योगशक्तिको देख कि भूतोंका धारण-पोषण करनेवाला और भूतोंको उत्पन्न करनेवाला भी मेरा आत्मा वास्तवमें भूतोंमें स्थित नहीं है:
na ca matsthāni bhūtāni paśya me yogam aiśvaram | bhūtabhṛn na ca bhūtastho mamātmā bhūtabhāvanaḥ ||
«И всё же существа не пребывают во Мне поистине — узри Мою владычную, божественную йогу: Моё Я поддерживает всех существ и порождает их, и всё же не заключено в них». Так Господь открывает способ присутствия, который держит мир, не будучи им ограничен, и зовёт Арджуну выйти за пределы обычных представлений о месте и зависимости.
अजुन उवाच
The Lord teaches that His relationship to the world is paradoxical to ordinary thought: He sustains and generates all beings, yet He is not contained or limited by them. This points to divine transcendence alongside immanence—supporting the ethical call to act in dharma without reducing the Divine to a merely worldly object.
In the midst of the Kurukṣetra war setting, Krishna is revealing His supreme nature to Arjuna. After stating that all beings depend on Him, He clarifies that beings are not literally lodged in Him in a spatial sense; rather, by His sovereign power He upholds creation while remaining beyond it, preparing Arjuna for deeper vision of the Divine.