Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

भीष्मपर्व — अध्याय 18: सेनानिनादः, ध्वज-दीप्तिः, भीष्मरक्षण-व्यवस्था च

Battle Muster: Soundscape, Banners, and the Protection of Bhīṣma

विविंशतिक्षित्रसेनो विकर्णश्र महारथ: । सत्यव्रत: पुरुमित्रो जयो भूरिश्रवा: शल:

viviṁśatikṣitraseṇo vikarṇaś ca mahārathaḥ | satyavrataḥ purumitraḥ jayo bhūriśravāḥ śalaḥ ||

Санджая сказал: «Были также Вивимшати, Кшитрасена и Викарна — великий воин колесницы; равно Сатьяврата, Пурумитра, Джая, Бхуришрава и Шала».

विविंशतिVivimshati (a warrior)
विविंशति:
Karta
TypeNoun
Rootविविंशति
FormMasculine, Nominative, Singular
क्षित्रसेनःKṣitrasena (name; 'army of the kṣatra/warrior')
क्षित्रसेनः:
Karta
TypeNoun
Rootक्षित्रसेन
FormMasculine, Nominative, Singular
विकर्णःVikarṇa
विकर्णः:
Karta
TypeNoun
Rootविकर्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
महारथःgreat chariot-warrior
महारथः:
Karta
TypeNoun
Rootमहारथ
FormMasculine, Nominative, Singular
सत्यव्रतःSatyavrata (name; 'one whose vow is truth')
सत्यव्रतः:
Karta
TypeNoun
Rootसत्यव्रत
FormMasculine, Nominative, Singular
पुरुमित्रःPurumitra (name; 'having many friends')
पुरुमित्रः:
Karta
TypeNoun
Rootपुरुमित्र
FormMasculine, Nominative, Singular
जयःJaya (name; 'victory')
जयः:
Karta
TypeNoun
Rootजय
FormMasculine, Nominative, Singular
भूरिश्रवाःBhūriśravas (name; 'of great fame')
भूरिश्रवाः:
Karta
TypeNoun
Rootभूरिश्रवस्
FormMasculine, Nominative, Singular
शलःŚala (name)
शलः:
Karta
TypeNoun
Rootशल
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
V
Viviṁśati
K
Kṣitraseṇa
V
Vikarṇa
S
Satyavrata
P
Purumitra
J
Jaya
B
Bhūriśravā
Ś
Śala

Educational Q&A

The verse functions as a moral-narrative reminder that war is made of individual agents: each named warrior embodies personal vows, loyalties, and responsibilities. By enumerating them, the epic stresses accountability and the ethical gravity of choosing sides and taking up arms.

Sañjaya continues reporting to Dhṛtarāṣṭra by listing notable fighters present in the Kuru host. This is part of the broader battlefield description and mustering of forces in Bhīṣma Parva.