Previous Verse
Next Verse

Shloka 226

भीष्मसेनासंनिवेशः — Bhīṣma’s Mobilization, Omens, and the Kaurava Array

स्यन्दनैर्वरवर्माणो भीष्मस्यासन्‌ पुरोगमा: । श्रुतायुध

sañjaya uvāca | syandanair varavarmāṇo bhīṣmasyāsan purogamāḥ | śrutāyudhaś citrasenaḥ purumitraḥ viviṁśatiḥ śalyaḥ bhūriśravā tathā mahārathī vikarṇaḥ—ete sapta mahādhanurdharā vīrā rathoparī ārūḍhāḥ sundara-kavaca-dhāriṇaḥ droṇaputram aśvatthāmānam ātmanaḥ purataḥ kṛtvā bhīṣmasya purastāt purastāc ceruḥ ||

Санджая сказал: Перед Бхишмой двигался авангард колесничих, облачённых в великолепные доспехи. Шрутаюдха, Читрасена, Пурумитра, Вивимшати, Шалья, Бхуришравас и великий колесничий-воин Викарна — эти семь могучих лучников, на своих колесницах и в прекрасных панцирях, шли впереди Бхишмы, выставив перед собой Ашваттхамана, сына Дроны, пока они продвигались. Картина подчёркивает сознательный порядок власти и прикрытия в войне: старшая власть почитается, а грозные бойцы расставляются, чтобы заслонять и являть силу.

स्यन्दनैःwith chariots
स्यन्दनैः:
Karana
TypeNoun
Rootस्यन्दन
FormMasculine, Instrumental, Plural
वरवर्माणःwearers of excellent armor
वरवर्माणः:
Karta
TypeNoun
Rootवरवर्मन्
FormMasculine, Nominative, Plural
भीष्मस्यof Bhishma
भीष्मस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Genitive, Singular
आसन्were
आसन्:
Karta
TypeVerb
Rootअस्
FormImperfect, 3rd, Plural
पुरोगमाःgoing in front; vanguard
पुरोगमाः:
Karta
TypeAdjective
Rootपुरोगम
FormMasculine, Nominative, Plural

संजय उवाच

S
Sanjaya
B
Bhishma
S
Shrutayudha
C
Chitrasena
P
Purumitra
V
Vivimshati
S
Shalya
B
Bhurishravas
V
Vikarna
A
Ashvatthama
C
chariots
A
armor (kavaca/varman)
B
bows (implied by mahādhanurdhara)

Educational Q&A

The verse highlights the ethics of martial order: honoring senior command (Bhishma) while arranging capable protectors and forward fighters. It reflects kshatriya discipline—strategy, protection of leaders, and coordinated action rather than impulsive violence.

Sanjaya describes a Kaurava advance: seven renowned chariot-warriors in fine armor ride ahead of Bhishma as a vanguard, with Ashvatthama positioned prominently at the front, indicating a deliberate battle formation and the prominence of key fighters.