Shloka 64
भीष्मपर्व — अध्याय ११०: पार्थभीमयोः प्रहारः तथा भीष्माभिमुखं संग्रामविस्तारः
Arjuna and Bhima’s pressure; escalation toward Bhishma
Devanagari script
भवन्तं समरे वीर विषहेम कथं वयम् । न हि ते सूक्ष्ममप्यस्ति रन्ध्रं कुरूपितामह,“वीर! समरभूमिमें हमलोग आपका वेग कैसे सह सकते हैं? कुरुकुलके वृद्ध पितामह! आपमें कोई छोटा-सा भी छिद्र (दोष) नहीं दृष्टिगोचर होता है
Transliteration
bhavantaṃ samare vīra viṣahema kathaṃ vayam | na hi te sūkṣmam apy asti randhraṃ kurūpitāmaha ||
Translation
Санджая сказал: «О герой, как нам выдержать тебя в сражении? О почтенный прародитель рода Куру, в тебе не видно даже малейшей щели — ни изъяна, ни уязвимого места не различить.»
Word by Word
भवन्तम्you (honored person)
भवन्तम्:
Karma
TypePronoun
Rootभवत्
FormMasculine, Accusative, Singular
समरेin battle
समरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमर
FormMasculine, Locative, Singular
वीरO hero
वीर:
TypeNoun
Rootवीर
FormMasculine, Vocative, Singular
विषहेमcan we endure / have we endured
विषहेम:
TypeVerb
Rootसह्
FormPerfect (Paroksha), First, Plural, Parasmaipada
कथम्how
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
वयम्we
वयम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormNominative, Plural
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
हिindeed / for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
तेof you / your
ते:
Sambandha
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
सूक्ष्मम्subtle, tiny
सूक्ष्मम्:
TypeAdjective
Rootसूक्ष्म
FormNeuter, Accusative, Singular
अपिeven
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
अस्तिis / exists
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
रन्ध्रम्a flaw, opening, weak point
रन्ध्रम्:
Karta
TypeNoun
Rootरन्ध्र
FormNeuter, Nominative, Singular
कुरूपितामहO grandsire of the Kurus
कुरूपितामह:
TypeNoun
Rootकुरु-पितामह
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SanjayaB
Bhishma (Kurupitamaha)K
Kuru lineageVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes