Shloka 29
भीष्मपर्व — अध्याय ११०: पार्थभीमयोः प्रहारः तथा भीष्माभिमुखं संग्रामविस्तारः
Arjuna and Bhima’s pressure; escalation toward Bhishma
Devanagari script
हनिष्यामि रणे भीष्ममाहूय पुरुषर्षभम् । पश्यतां धार्तराष्ट्राणां यदि नेच्छति फाल्गुन:,“यदि अर्जुन भीष्मको मारना नहीं चाहते हैं तो मैं युद्धमें पुरुषप्रवर भीष्मको ललकारकर धृतराष्ट्रपुत्रोंके देखते-देखते मार डालूँगा
Transliteration
haniṣyāmi raṇe bhīṣmam āhūya puruṣarṣabham | paśyatāṃ dhārtarāṣṭrāṇāṃ yadi necchati phālgunaḥ ||
Translation
Санджая сказал: «Если Пхалгуна (Арджуна) не желает этого, то я на поле брани вызову Бхишму — быка среди мужей — и сражу его на глазах у сыновей Дхритараштры».
Word by Word
हनिष्यामिI will kill
हनिष्यामि:
Karta
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्), परस्मैपद, उत्तम, एकवचन
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
भीष्मम्Bhishma
भीष्मम्:
Karma
TypeNoun
Rootभीष्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आहूयhaving challenged/called (him)
आहूय:
Karana
TypeVerb
Rootआ-ह्वा (धातु)
Formक्त्वान्त (अव्ययभाव/gerund), कर्तरि
पुरुषर्षभम्the bull among men (best of men)
पुरुषर्षभम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुरुषर्षभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पश्यताम्while (they) are watching / in the presence of the watchers
पश्यताम्:
Adhikarana
TypeVerb
Rootपश्यत् (धातु √दृश्, शतृ-प्रत्यय)
Formशतृ (वर्तमान कृदन्त), पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
धार्तराष्ट्राणाम्of the Dhritarashtras (sons of Dhritarashtra)
धार्तराष्ट्राणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootधार्तराष्ट्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
इच्छतिwants
इच्छति:
TypeVerb
Rootइष्/इच्छ् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथम, एकवचन
फाल्गुनःPhalguna (Arjuna)
फाल्गुनः:
Karta
TypeNoun
Rootफाल्गुन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaB
BhīṣmaP
Phālguna (Arjuna)D
Dhārtarāṣṭras (sons of Dhṛtarāṣṭra)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes