Shloka 16

अर्जुन–उलूपीसंवादः

Arjuna and Ulūpī: Explanation of Śānti and the Maṇipūra Resolution

Devanagari script

अवध्यमान: सो< भ्यघ्नन्मागध: पाण्डवर्ष भम्‌ । तेन तस्थौ स कौरव्य लोकवीरस्य दर्शने,कुरुनन्दन! अर्जुन तो उसे मार नहीं रहे थे, परंतु वह उन पाण्डवशिरोमणिपर बारंबार चोट कर रहा था। इसीलिये विश्वविख्यात वीर अर्जुनकी दृष्टिमें वह तबतक ठहर सका

Transliteration

avadhyamānaḥ so ’bhyaghnan māgadhaḥ pāṇḍavarṣabham | tena tasthau sa kauravya lokavīrasya darśane ||

Translation

Вайшампаяна сказал: Хотя Арджуна не поражал его насмерть, магадхиец вновь и вновь нападал на этого быка среди Пандавов. Лишь благодаря такой настойчивости, о лучший из Куру, он мог стоять перед взором героя, прославленного во всём мире, — пока Арджуна воздерживался от убийства.

Word by Word

अवध्यमानःnot being slain / not to be slain (here: not being killed)

सःhe

अभ्यघ्नत्struck / smote repeatedly

मागधःthe Magadhan (warrior)

पाण्डवर्षभम्the bull among the Pāṇḍavas (Arjuna)

तेनby him / therefore (by that)

तस्थौstood / remained

सःhe

कौरव्यO Kauravya (descendant of Kuru)

लोकवीरस्यof the world-hero

दर्शनेin the sight / presence

कुरुनन्दनO joy of the Kurus

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

Vaiśampāyana

Arjuna

Magadhan warrior (Māgadha)

Janamejaya (addressed as Kauravya)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes