Shloka 13
Parīkṣit-janma-saṃkaṭa and Kuntī’s petition to Vāsudeva (परिक्षिज्जन्मसंकटं कुन्त्याः प्रार्थना च)
Devanagari script
अर्चयित्वा द्विजाग्रयान् स स्वस्ति वाच्य च वीर्यवान् | तेषां पुण्याहघोषेण तेजसा समवस्थित:
Transliteration
arcayitvā dvijāgryān sa svasti vācya ca vīryavān | teṣāṁ puṇyāhaghoṣeṇa tejasā samavasthitaḥ ||
Translation
Вайшампаяна сказал: Должным образом почтив лучших из дважды-рождённых, доблестный повелел произнести благие благословения. Под их возглас священных пожеланий он стоял собранный и сияющий духовным и нравственным величием—его сила была теперь освящена обрядом и праведностью, а не одной лишь грубой мощью.
Word by Word
अर्चयित्वाhaving worshipped/honoured
अर्चयित्वा:
TypeVerb
Rootअर्च्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), कर्तरि
द्विजाग्रयान्the foremost Brahmins (best of the twice-born)
द्विजाग्रयान्:
Karma
TypeNoun
Rootद्विज + अग्र्य
FormMasculine, Accusative, Plural
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
स्वस्तिwell-being; auspiciousness
स्वस्ति:
TypeIndeclinable
Rootस्वस्ति
वाच्यto be recited/caused to be spoken (auspicious words)
वाच्य:
TypeVerb
Rootवच्
Formण्यत् (gerundive), Neuter, Accusative, Singular, used predicatively with implied 'कृत्वा/अकरोत्': 'having caused to be spoken/recited'
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
वीर्यवान्valiant; possessed of prowess
वीर्यवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootवीर्यवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
तेषाम्of them
तेषाम्:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
पुण्याहघोषेणby/with the proclamation of 'pुण्याह' (auspicious benediction)
पुण्याहघोषेण:
Karana
TypeNoun
Rootपुण्याह + घोष
FormMasculine, Instrumental, Singular
तेजसाby splendour; with radiance
तेजसा:
Karana
TypeNoun
Rootतेजस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
समवस्थितःstood/was present; remained stationed
समवस्थितः:
TypeVerb
Rootसम् + अव + स्था
Formक्त (past passive participle used actively), Masculine, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaD
dvijāgryāḥ (foremost brāhmaṇas)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes