Shloka 8
Uttanka’s Inquiry and Vāsudeva’s Adhyātma Exposition
Guṇa–Ritual–Immanence Teaching
Devanagari script
स तं सम्पूज्य तेजस्वी मुनिं पृुथुललोचन: । पूजितस्तेन च तदा पर्यपृच्छदटनामयम्,विशाल नेत्रोंवाले तेजस्वी श्रीकृष्ण उत्तंक मुनिकी पूजा करके स्वयं भी उनके द्वारा पूजित हुए। तत्पश्चात् उन्होंने मुनिका कुशल-समाचार पूछा
Transliteration
sa taṁ sampūjya tejasvī muniṁ pṛthulocanaḥ | pūjitas tena ca tadā paryapṛcchad aṭanāmayam ||
Translation
Почтив того сияющего мудреца как подобает, широкоглазый славный (Кришна) был в тот же миг почтён им в ответ. Затем, с учтивостью, согласной с дхармой, он осведомился о благополучии мудреца в странствиях — всё ли было без тягот и без смуты.
Word by Word
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
सम्पूज्यhaving duly worshipped
सम्पूज्य:
TypeVerb
Rootसम् + पूज्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral for gerund)
तेजस्वीradiant, illustrious
तेजस्वी:
Karta
TypeAdjective
Rootतेजस्विन्
FormMasculine, Nominative, Singular
मुनिम्sage
मुनिम्:
Karma
TypeNoun
Rootमुनि
FormMasculine, Accusative, Singular
पृथुललोचनःone whose eyes are large (wide-eyed)
पृथुललोचनः:
Karta
TypeAdjective
Rootपृथुल-लोचन
FormMasculine, Nominative, Singular
पूजितःhonoured, worshipped
पूजितः:
TypeVerb
Rootपूज्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular
तेनby him
तेन:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा
पर्यपृच्छत्asked (inquired)
पर्यपृच्छत्:
TypeVerb
Rootपरि + प्रच्छ्
FormImperfect (लङ्), Third, Singular, Parasmaipada
अटनामयम्well-being while travelling (freedom from travel-ailment)
अटनामयम्:
Karma
TypeNoun
Rootअट-आमय
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaK
KṛṣṇaU
UttaṅkaM
muni (sage)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes