Shloka 19
Uttanka’s Inquiry and Vāsudeva’s Adhyātma Exposition
Guṇa–Ritual–Immanence Teaching
Devanagari script
इत्युक्तवचने कृष्णे भूशं क्रोधसमन्वित: । उत्तड़क इत्युवाचैनं रोषादुत्फुल्ललोचन:,भगवान् श्रीकृष्णके इतना कहते ही उत्तंक मुनि अत्यन्त क्रोधसे जल उठे और रोषसे आँखें फाड़-फाड़कर देखने लगे। उन्होंने श्रीकृष्णसे इस प्रकार कहा
Transliteration
iti uktavacane kṛṣṇe bhṛśaṃ krodhasamanvitaḥ | uttaṅka iti uvāca enaṃ roṣāt utphullalocanaḥ ||
Translation
Вайшампаяна сказал: Едва Кришна произнёс эти слова, как мудрец Уттанка воспылал яростью. С глазами, расширенными от гнева, он обратился к Шри Кришне так.
Word by Word
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
उक्तवचनेwhen (his) words were spoken / upon (his) speaking
उक्तवचने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootउक्तवचन
FormMasculine, Locative, Singular
कृष्णेin/when Krishna (had spoken)
कृष्णे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकृष्ण
FormMasculine, Locative, Singular
भृशम्exceedingly, greatly
भृशम्:
TypeIndeclinable
Rootभृशम्
क्रोधसमन्वितःendowed with anger, anger-filled
क्रोधसमन्वितः:
Karta
TypeAdjective
Rootक्रोध-समन्वित
FormMasculine, Nominative, Singular
उत्तङ्कःUttanka (the sage)
उत्तङ्कः:
Karta
TypeNoun
Rootउत्तङ्क
FormMasculine, Nominative, Singular
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
उवाचsaid, spoke
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
एनम्him
एनम्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
रोषात्from anger, out of rage
रोषात्:
Apadana
TypeNoun
Rootरोष
FormMasculine, Ablative, Singular
उत्फुल्ललोचनःwith wide-open eyes
उत्फुल्ललोचनः:
Karta
TypeAdjective
Rootउत्फुल्ल-लोचन
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaŚ
Śrī KṛṣṇaU
Uttaṅka (sage)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes