Shloka 7
Adhyāya 51: Kṛṣṇa’s Leave-Taking and Departure for Dvārakā (द्वारकागमनानुमति)
अव्यक्तादि विशेषान्तं सहस्थावरजड्रमम् । सूर्यचन्द्रप्रभालोकं ग्रहनक्षत्रमण्डितम्,यह जगत् एक ब्रह्मवन है। अव्यक्त प्रकृति इसका आदि है। पाँच महाभूत, दस इन्द्रियाँ और एक मन--इन सोलह विशेषोंतक इसका विस्तार है। यह चराचर प्राणियोंसे भरा हुआ है। सूर्य और चन्द्रमा आदिके प्रकाशसे प्रकाशित है। ग्रह और नक्षत्रोंसे सुशोभित है। नदियों और पर्वतोंके समूहसे सब ओर विभूषित है। नाना प्रकारके जलसे सदा ही अलंकृत है। यही सम्पूर्ण भूतोंका जीवन और सम्पूर्ण प्राणियोंकी गति है। इस ब्रह्मवनमें क्षेत्रज्ञ विचरण करता है
avyaktādi-viśeṣāntaṁ saha-sthāvara-jaḍa-dramam | sūrya-candra-prabhā-lokaṁ graha-nakṣatra-maṇḍitam | idaṁ jagad ekaṁ brahma-vanaṁ | avyakta-prakṛtir asyādaḥ | pañca-mahābhūta-daśendriyāṇi caikaṁ mana iti ṣoḍaśa-viśeṣaiḥ asya vistāraḥ | idaṁ carācara-prāṇibhir pūrṇam | sūrya-candrādi-prakāśaiḥ prakāśitam | graha-nakṣatraiḥ suśobhitam | nadī-parvata-saṅghaiḥ sarvato vibhūṣitam | nānā-vidha-jalaiḥ sadālaṅkṛtam | etat sarva-bhūtānāṁ jīvanaṁ sarva-prāṇināṁ ca gatiḥ | asmin brahma-vane kṣetrajñaś carati |
Ваю сказал: «Эта вселенная — единый лес Брахмана. Начало её — непроявленная Пракрити (авьякта), а развертывание простирается до различимых начал: пяти великих элементов, десяти чувств и единого ума — всего шестнадцати. Она полна существ движущихся и неподвижных. Её озаряет сияние солнца и луны, украшают планеты и созвездия; со всех сторон её делают прекрасной скопления рек и гор, и она вечно убрана водами многих видов. Это — жизнь всех существ и путь всех тварей. В этом лесу Брахмана странствует Познающий Поле (кшетраджня)».
वायुदेव उवाच