Mind as Charioteer; Kṣetrajña, Tapas, and Dhyāna-Yoga
Adhyātma-Upadeśa
पृथ्वी पञ्चगुणा ज्ञेया चरस्थावरसंकुला । सर्वभूतकरी देवी शुभाशुभनिदर्शिनी
pṛthvī pañcaguṇā jñeyā carasthāvarasaṅkulā | sarvabhūtakārī devī śubhāśubhanidarśinī ||
Ваю сказал: «Знайте: Земля наделена пятью качествами. Она — божественная сила, исполненная существ подвижных и неподвижных; она рождает всех тварей и своим порядком и последствиями являет, что благоприятно и что неблагоприятно.»
वायुदेव उवाच
The verse presents Earth as a divine, life-bearing principle endowed with five qualities, and as a field where auspicious and inauspicious results become visible—implying a moral-causal order (dharma/karma) manifested through lived consequences.
Vāyudeva is speaking in a didactic context, describing the nature of Earth: she contains both moving and unmoving beings, generates all creatures, and serves as the arena in which signs and outcomes reveal what is beneficial or harmful.