Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

Mokṣa-dharma Yoga-Upadeśa: Equanimity, Sense-Restraint, and Vision of the Ātman (आत्मदर्शन-योगोपदेशः)

नैव धर्मी न चाधर्मी पूर्वोपचितहायक: । धातुक्षयप्रशान्तात्मा निर्दन्दः स विमुच्यते,जिसकी न धर्ममें आसक्ति है न अधर्ममें, जो पूर्वसंचित कर्मोको त्याग चुका है, वासनाओंका क्षय हो जानेसे जिसका चित्त शान्त हो गया है तथा जो सब प्रकारके द्वन्धोंसे रहित है, वह मुक्त हो जाता है

naiva dharmī na cādharmī pūrvopacita-hāyakaḥ | dhātu-kṣaya-praśāntātmā nirdvandvaḥ sa vimucyate ||

Брахман говорит: Тот, кто не цепляется ни за дхарму, ни за адхарму; кто сбросил бремя прежде накопленных деяний; чьё внутреннее «я» умиротворилось по мере истощения составных элементов (и связанных с ними желаний); и кто свободен от всех пар противоположностей,—тот освобождается.

not
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
धर्मीone attached to dharma / righteous-minded
धर्मी:
Karta
TypeNoun
Rootधर्मिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
nor/not
:
TypeIndeclinable
Root
and
:
TypeIndeclinable
Root
अधर्मीone attached to adharma / unrighteous-minded
अधर्मी:
Karta
TypeNoun
Rootअधर्मिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
पूर्वोपचितहायकःone whose previously accumulated (karmic) stock is exhausted/abandoned
पूर्वोपचितहायकः:
Karta
TypeAdjective
Rootपूर्व-उपचित-हायक
FormMasculine, Nominative, Singular
धातुक्षयप्रशान्तात्माone whose mind/self is calmed by the waning of constituents/impulses
धातुक्षयप्रशान्तात्मा:
Karta
TypeAdjective
Rootधातु-क्षय-प्रशान्त-आत्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
निर्दन्दःfree from dualities/conflicts
निर्दन्दः:
Karta
TypeAdjective
Rootनिर्द्वन्द्व
FormMasculine, Nominative, Singular
सःhe/that person
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
विमुच्यतेis liberated / is released
विमुच्यते:
TypeVerb
Rootवि+मुच्
FormPresent, Atmanepada (Passive-like usage), Third, Singular

ब्राह्मण उवाच