Previous Verse
Next Verse

Shloka 33

Dehānta (Cyavana) and Upapatti: Kāśyapa’s Questions and the Siddha’s Account of Death, Pain, and Karmic Re-embodiment

पश्यन्त्येवंविधं सिद्धा जीवं दिव्येन चक्षुषा । च्यवन्तं जायमानं च योनिं चानुप्रवेशितम्‌

paśyanty evaṃvidhaṃ siddhā jīvaṃ divyena cakṣuṣā | cyavantaṃ jāyamānaṃ ca yoniṃ cānupraveśitam ||

Сиддхи, наделённые божественным зрением, видят живое «я» именно так: они созерцают, как оно отпадает (от одного тела), как рождается (в другом), и как входит в утробу. Подобно тому как люди с обычными глазами замечают в темноте мерцание светляков — то появляющихся здесь, то исчезающих там, — так и совершенные провидцы, оком знания, непрестанно воспринимают дживу, проходящую через смерть, рождение и пребывание в чреве.

पश्यन्तिthey see
पश्यन्ति:
Karta
TypeVerb
Rootपश् (दृश्-अर्थे)
Formलट् (वर्तमान), प्रथम, बहुवचन, परस्मैपद
एवंविधम्of such a kind
एवंविधम्:
Karma
TypeAdjective
Rootएवंविध
Formपुं, द्वितीया, एकवचन
सिद्धाःthe perfected ones (siddhas)
सिद्धाः:
Karta
TypeNoun
Rootसिद्ध
Formपुं, प्रथमा, बहुवचन
जीवम्the living being (jīva)
जीवम्:
Karma
TypeNoun
Rootजीव
Formपुं, द्वितीया, एकवचन
दिव्येनwith divine
दिव्येन:
Karana
TypeAdjective
Rootदिव्य
Formनपुं, तृतीया, एकवचन
चक्षुषाwith (the) eye/vision
चक्षुषा:
Karana
TypeNoun
Rootचक्षुस्
Formनपुं, तृतीया, एकवचन
च्यवन्तम्departing/falling away (dying)
च्यवन्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootच्यवत् (च्यु-धातोः शतृ)
Formपुं, द्वितीया, एकवचन
जायमानम्being born
जायमानम्:
Karma
TypeAdjective
Rootजायमान (जन्-धातोः शानच्)
Formपुं, द्वितीया, एकवचन
and
:
TypeIndeclinable
Root
योनिम्womb; birth-source
योनिम्:
Karma
TypeNoun
Rootयोनि
Formस्त्री, द्वितीया, एकवचन
and
:
TypeIndeclinable
Root
अनुप्रवेशितम्having entered (into the womb)
अनुप्रवेशितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअनुप्रवेशित (अनु+प्र+विश्, क्त)
Formपुं, द्वितीया, एकवचन

सिद्ध उवाच

S
Siddhas
J
jīva
Y
yoni (womb)
D
divya-cakṣus (divine eye)

Educational Q&A

The verse teaches that the jīva undergoes death, birth, and entry into the womb, and that perfected seers (Siddhas) can directly perceive this cycle through divine/gnostic vision. Ethically, it supports detachment from mere bodily identity and encourages responsibility for karma across lives.

A Siddha is explaining how realized beings perceive the subtle movement of the living self: they witness its departure from one embodiment, its new birth, and its descent into the womb—events ordinarily hidden from common perception.