Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

Bhāgīrathī-tīra-śauca, Kurukṣetra-gamana, and Śatayūpa-āśrama-dīkṣā (गङ्गातीरशौच–कुरुक्षेत्रगमन–शतयूपाश्रमदीक्षा)

इत्येवं ब्रुवतस्तस्य जटी वीटामुख: कृश: । दिग्वासा मलदिग्धाड़री वनरेणुसमुक्षित:,राजा धृतराष्ट्र इस प्रकार कह ही रहे थे कि मुखमें पत्थरका टुकड़ा लिये जटाधारी कृशकाय विदुरजी दूरसे आते दिखायी दिये। वे दिगम्बर (वस्त्रहीन) थे। उनके सारे शरीरमें मैल जमी हुई थी। वे वनमें उड़ती हुई धूलोंसे नहा गये थे। राजा युधिष्ठिरको उनके आनेकी सूचना दी गयी। राजन्‌! विदुरजी उस आश्रमकी ओर देखकर सहसा पीछेकी ओर लौट पड़े

ity evaṁ bruvatas tasya jaṭī vīṭāmukhaḥ kṛśaḥ | digvāsā maladigdhāṅgo vanareṇusamukṣitaḥ |

Когда он говорил так, издали показался исхудавший подвижник — с волосами, свитыми в джату, с камнеподобным комком во рту, нагой перед четырьмя сторонами света, с конечностями, измазанными грязью и покрытыми лесной пылью. Весть о его приходе передали царю Юдхиштхире. Но Видура, бросив взгляд в сторону ашрама, внезапно повернул назад и удалился — его поведение выдавало суровую сдержанность отрекшегося, ищущего внутренней устойчивости, а не людского признания.

इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
एवम्in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
ब्रुवतःof (him) speaking
ब्रुवतः:
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formशतृ (present active participle), Masculine/Neuter, Genitive, Singular
तस्यof him
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
जटीmatted-haired (ascetic)
जटी:
Karta
TypeNoun
Rootजटिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
वीटामुखःhaving a mouth with a lump/plug (in the mouth)
वीटामुखः:
Karta
TypeAdjective
Rootवीटामुख
FormMasculine, Nominative, Singular
कृशःemaciated, thin
कृशः:
Karta
TypeAdjective
Rootकृश
FormMasculine, Nominative, Singular
दिग्वासाःsky-clad (naked)
दिग्वासाः:
Karta
TypeAdjective
Rootदिग्वासस्
FormMasculine, Nominative, Singular
मलदिग्धाङ्गःwhose limbs are smeared with dirt
मलदिग्धाङ्गः:
Karta
TypeAdjective
Rootमलदिग्धाङ्ग
FormMasculine, Nominative, Singular
वनरेणुसमुक्षितःcovered/sprinkled with forest-dust
वनरेणुसमुक्षितः:
Karta
TypeAdjective
Rootवनरेणुसमुक्षित
Formक्त (past passive participle) from सम्+उक्ष्/उक्ष् (to sprinkle/wet), used adjectivally, Masculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
V
Vidura
D
Dhṛtarāṣṭra
Y
Yudhiṣṭhira
Ā
āśrama (hermitage)
F
forest dust (vanareṇu)
S
stone/clod in the mouth (vīṭā)