Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

कुन्तीनिवर्तनप्रयत्नः तथा वननिवासप्रारम्भः

Attempt to Dissuade Kuntī; Commencement of Forest Residence

इयं तु निष्टप्तसुवर्णगौरी राज्ञो विराटस्य सुता सपुत्रा भार्याभिमन्योर्निहतो रणे यो द्रोणादिभिस्तैर्विरथो रथस्थै:

iyaṁ tu niṣṭapta-suvarṇa-gaurī rājño virāṭasya sutā sa-putrā | bhāryābhimanyor nihato raṇe yo droṇādibhis tair viratho ratha-sthaiḥ ||

Санджая сказал: «Эта юная женщина, сияющая, как раскалённое золото, сидит, держа ребёнка на коленях. Это Уттара, дочь царя Вираты. Она — супруга доблестного Абхиманью, павшего в битве после того, как Дрона и другие великие колесничие, оставаясь на своих колесницах, лишили его колесницы и затем убили.»

इयम्this (woman)
इयम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormFeminine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
निष्टप्त-सुवर्ण-गौरीgolden-fair like heated gold
निष्टप्त-सुवर्ण-गौरी:
Karta
TypeAdjective
Rootगौरी (निष्टप्त, सुवर्ण)
FormFeminine, Nominative, Singular
राज्ञःof the king
राज्ञः:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Genitive, Singular
विराटस्यof Virāṭa
विराटस्य:
TypeNoun
Rootविराट
FormMasculine, Genitive, Singular
सुताdaughter
सुता:
Karta
TypeNoun
Rootसुत
FormFeminine, Nominative, Singular
स-पुत्राwith (her) son
स-पुत्रा:
Karta
TypeAdjective
Rootपुत्र (स)
FormFeminine, Nominative, Singular
भार्याwife
भार्या:
Karta
TypeNoun
Rootभार्या
FormFeminine, Nominative, Singular
अभिमन्योःof Abhimanyu
अभिमन्योः:
TypeNoun
Rootअभिमन्यु
FormMasculine, Genitive, Singular
निहतःslain
निहतः:
TypeAdjective
Rootनि-हन्
FormMasculine, Nominative, Singular
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण
FormMasculine, Locative, Singular
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
द्रोण-आदिभिःby Droṇa and others
द्रोण-आदिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootद्रोण (आदि)
FormMasculine, Instrumental, Plural
तैःby them
तैः:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Instrumental, Plural
विरथःwithout a chariot / chariotless
विरथः:
TypeAdjective
Rootविरथ
FormMasculine, Nominative, Singular
रथ-स्थैःby those stationed on chariots
रथ-स्थैः:
Karana
TypeAdjective
Rootरथस्थ
FormMasculine, Instrumental, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
U
Uttarā
V
Virāṭa
A
Abhimanyu
D
Droṇa
C
child of Uttarā (Parīkṣit implied)

Educational Q&A

The verse highlights the ethical gravity of warfare: Abhimanyu’s death is recalled as occurring when he was made chariotless and attacked by multiple mounted warriors, underscoring how adharma in battle deepens suffering—especially for the innocent survivors (the widow and child) who bear its consequences.

Sañjaya identifies a radiant young woman holding her child: she is Uttarā, daughter of King Virāṭa and widow of Abhimanyu. He briefly recounts Abhimanyu’s battlefield death at the hands of Droṇa and other chariot-warriors after Abhimanyu was rendered without a chariot.