Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

धृतराष्ट्रस्य वनप्रस्थानम् — Dhṛtarāṣṭra’s Departure for Forest Life

ये राजकार्येषु पुरा व्यासक्ता नित्यशो5भवन्‌ । ते राजकार्याणि तदा नाकार्षु: सर्वतः पुरे,जो पहले प्रतिदिन राजकीय कार्योंमें निरन्तर आसक्त रहते थे, वे ही उन दिनों नगरमें कहीं कोई राजकाज नहीं करते थे। मानो उनके हृदयमें शोकने घर बना लिया था। वे किसी भी वस्तुको पाकर प्रसन्न नहीं होते थे। किसीके बातचीत करनेपर भी वे उस बातकी ओर न तो ध्यान देते और न उसकी सराहना करते थे

vaiśampāyana uvāca |

ye rāja-kāryeṣu purā vyāsaktā nityaśo 'bhavan |

te rāja-kāryāṇi tadā nākārṣuḥ sarvataḥ pure ||

Вайшампаяна сказал: «Те, кто прежде изо дня в день неотступно был поглощён царскими обязанностями, в те дни не совершали в городе никаких государственных дел. Скорбь, словно бы, поселилась в их сердцах; ничто из получаемого не приносило им радости, и даже когда с ними говорили, они не внимали словам и не находили в них никакого вкуса.»

येwho (those who)
ये:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Plural
राजकार्येषुin royal duties/affairs
राजकार्येषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराजकार्य
FormNeuter, Locative, Plural
पुराformerly
पुरा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपुरा
व्यासक्ताःdeeply attached/engrossed
व्यासक्ताः:
Karta
TypeAdjective
Rootवि-आसक्त
FormMasculine, Nominative, Plural
नित्यशःdaily/constantly
नित्यशः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootनित्यशस्
अभवन्were/became
अभवन्:
TypeVerb
Rootभू
FormImperfect (Lan), 3rd, Plural, Parasmaipada
तेthey (those very ones)
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
राजकार्याणिroyal duties/affairs
राजकार्याणि:
Karma
TypeNoun
Rootराजकार्य
FormNeuter, Accusative, Plural
तदाthen/at that time
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
not
:
TypeIndeclinable
Root
अकर्षुःdid (performed)
अकर्षुः:
TypeVerb
Rootकृ
FormImperfect (Lan), 3rd, Plural, Parasmaipada
सर्वतःeverywhere/on all sides
सर्वतः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः
पुरेin the city
पुरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपुर
FormNeuter, Locative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
T
the city (pura)
R
royal duties/administration (rāja-kārya)