Shloka 38

धृतराष्ट्र-सत्कारः तथा श्राद्ध-दाने नियमनम् | Honoring Dhṛtarāṣṭra and Regulating Śrāddha-Gifts

Devanagari script

विपरीतकश्न मे शत्रुर्नियम्यश्न भवेन्नर: । राजा युधिष्ठिर बड़े दयालु थे। वे सदा प्रसन्न रहकर अपने भाइयों और मन्त्रियोंसे कहा करते थे कि “ये राजा धृतराष्ट्र मेरे और आपलोगोंके माननीय हैं। जो इनकी आज्ञाके अधीन रहता है, वही मेरा सुहृद्‌ है। विपरीत आचरण करनेवाला मेरा शत्रु है। वह मेरे दण्डका भागी होगा

Transliteration

viparītakṛc ca me śatrur niyamyaś ca bhaven naraḥ |

Translation

Вайшампаяна сказал: «Кто поступает вопреки моему повелению — тот мой враг; а кто сдержан и живёт в дисциплине, того следует считать верным». В этом контексте Юдхиштхира, славный состраданием и стойкостью, вновь и вновь говорил братьям и министрам, что царь Дхритараштра достоин почитания; кто повинуется его распоряжениям, тот — доброжелатель Юдхиштхиры, а кто поступает иначе, будет признан врагом и наказан.

Word by Word

• {'viparīta': 'contrary, opposite, acting against (instruction or propriety)', 'kṛt (kṛc)': 'doing, acting (one who does/behaves)', 'me': 'my', 'śatruḥ': 'enemy', 'niyamya': 'having restrained/controlled oneself

• under discipline', 'bhavet': 'would be, becomes', 'naraḥ': 'man, person', 'ājñā (contextual)': 'command, order', 'daṇḍa (contextual)': 'punishment, royal chastisement', 'suhṛd (contextual)': 'well-wisher, friend'}

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Yudhiṣṭhira
• Dhṛtarāṣṭra