Shloka 12

Adhyāya 11 — Maṇḍala-vicāra and Ṣāḍguṇya-prayoga

Circle-of-Kings Analysis and the Six Policies

Devanagari script

ददातु राजा वित्रेभ्यो यथेष्ट क्रियतां व्यय: । पुत्राणां सुहृदां चैव गच्छत्वानृण्यमद्य सः,वे ब्राह्मणोंको यथेष्ट धन दें। जितना खर्च करना चाहें, करें। आज वे अपने पुत्रों और सुहृदोंके ऋणसे मुक्त हो जायेँ इति श्रीमहाभारते आश्रमवासिके पर्वणि आश्रमवासपर्वणि युधिष्ठिरानुमो दने द्वादशोड्ध्याय:

Transliteration

vaiśampāyana uvāca | dadātu rājā viprebhyo yatheṣṭaṃ kriyatāṃ vyayaḥ | putrāṇāṃ suhṛdāṃ caiva gacchatvānṛṇyam adya saḥ ||

Translation

Вайшампаяна сказал: «Пусть царь дарует брахманам всё, чего они пожелают; пусть расход будет совершен по его усмотрению. Пусть сегодня он освободится от всех обязательств — и перед сыновьями, и перед друзьями и благожелателями».

Word by Word

ददातुlet (him) give

राजाthe king

वित्त्रेभ्यःto the wealthy/benefactors (recipients)

यथेष्टम्as desired; at will

क्रियताम्let it be done

व्ययःexpenditure; spending

पुत्राणाम्of (his) sons

सुहृदाम्of (his) friends/well-wishers

चand

एवindeed; just

गच्छतुlet (him) go/attain

आनृण्यम्freedom from debt/obligation

अद्यtoday

सःhe

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

Vaiśampāyana

rājā (the king)

vipra (Brahmins)

putra (sons)

suhṛd (friends/well-wishers)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes