Shloka 34
Subhadrā-vivāha-saṃsthāpana, Vṛṣṇi–Kuru satkāra, and Abhimanyu-janma
Chapter 213
Devanagari script
स नागभवने रात्रि तामुषित्वा प्रतापवान् | उदिते< भ्युत्थित: सूर्ये कौरव्यस्य निवेशनात्,प्रतापी अर्जुनने नागराजके घरमें ही वह रात्रि व्यतीत की। फिर सूर्योदय होनेपर वे कौरव्यके भवनसे ऊपरको उठे
Transliteration
sa nāgabhavane rātriṃ tām uṣitvā pratāpavān | udite 'bhyutthitaḥ sūrye kauravyasya niveśanāt ||
Translation
Вайшампаяна сказал: Проведя ту ночь в обители царя нагов, доблестный, сияющий ратной мощью, поднялся с восходом солнца и вышел из жилища кауравов, следуя естественному порядку времени.
Word by Word
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
नागभवनेin the serpent-dwelling (palace of the Nāgas)
नागभवने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनागभवन
FormNeuter, Locative, Singular
रात्रिम्the night
रात्रिम्:
Karma
TypeNoun
Rootरात्रि
FormFeminine, Accusative, Singular
ताम्that
ताम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Accusative, Singular
उषित्वाhaving stayed/spent (the night)
उषित्वा:
TypeVerb
Rootवस् (उष्)
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)
प्रतापवान्mighty, valorous
प्रतापवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रतापवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
उदितेwhen (he) had risen
उदिते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootउदित
FormMasculine, Locative, Singular
अभ्युत्थितःhaving risen up, having gone up
अभ्युत्थितः:
Karta
TypeVerb
Rootअभि-उत्-स्था
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular
सूर्येwhen the sun (was) risen / at sunrise
सूर्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसूर्य
FormMasculine, Locative, Singular
कौरव्यस्यof the Kaurava (Duryodhana)
कौरव्यस्य:
TypeNoun
Rootकौरव्य
FormMasculine, Genitive, Singular
निवेशनात्from the residence/house
निवेशनात्:
Apadana
TypeNoun
Rootनिवेशन
FormNeuter, Ablative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaN
Nāga (Nāga-king/serpent realm)S
Sūrya (the Sun)K
Kauravya (a Kaurava; descendant of Kuru)N
Niveśana (residence/house)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes