Shloka 105
समन्तपञ्चक-आख्यानम् तथा अक्षौहिणी-प्रमाणनिर्णयः
Samantapañcaka Narrative and the Measure of an Akṣauhiṇī
पुरोचनस्य चात्रैव दहनं सम्प्रकीर्तितम् । पाण्डवानां वने घोरे हिडिम्बायाश्व दर्शनम्,फिर विदुरकी बात मानकर सुरंग खुदवानेका कार्य आरम्भ किया गया। उसी लाक्षागृहमें अपने पाँच पुत्रोंके साथ सोती हुई एक भीलनी और पुरोचन भी जल मरे--यह सब कथा कही गयी है। हिडिम्बवधपर्वमें घोर वनके मार्गसे यात्रा करते समय पाण्डवोंको हिडिम्बाके दर्शन, महाबली भीमसेनके द्वारा हिडिम्बासुरके वध तथा घटोत्कचके जन्मकी कथा कही गयी है
purocanasya cātraiva dahanaṃ samprakīrtitam | pāṇḍavānāṃ vane ghore hiḍimbāyāś ca darśanam ||
Здесь же повествуется и о том, как Пурочана сгорел на том самом месте, и о том, как Пандавы, проходя через страшный лес, встретили Хидимбу. Рассказ подчёркивает опасность, порождённую обманом (замыслом лаковго дома), и нравственную необходимость разумного совета (наставления Видуры), а затем переводит действие от политической угрозы к испытаниям дикой чащи, где в центре оказываются мужество и защита беззащитных.
राम उवाच
Educational Q&A
The verse functions as a synopsis highlighting two ethical pivots: (1) adharma-driven schemes (the lac-house plot) ultimately recoil upon their agents, and (2) in crisis, wise counsel and vigilant action preserve life; thereafter, dharma expresses itself as courage and protection amid the dangers of exile.
It summarizes that the account has described Purocana’s death by fire in the same incident connected with the lac-house, and then moves to the next episode: the Pāṇḍavas’ fearful forest journey and their encounter with Hiḍimbā (leading into the Hiḍimba episode).