Shloka 32
और्वकृत-क्रोधाग्नि-निग्रहः
Aurva’s Containment of the Wrath-Fire
Devanagari script
अस्या नूनं विशालाक्ष्या: सदेवासुरमानुषम् । लोकं निर्मथ्य धात्रेदं रूपमाविष्कृतं कृतम्,वे सोचने लगे, निश्चय ही ब्रह्माने देवता, असुर और मनुष्योंसहित सम्पूर्ण लोकोंके सौन्दर्य-सेन्धुको मथकर इस विशाल नेत्रोंवाली किशोरीके इस मनोहर रूपका आविष्कार किया होगा
Translation
Он подумал: «Несомненно, Дхатри — Брахма-Творец — взболтал и выжал самую суть красоты всех миров, с богами, асурами и людьми, и явил этот прелестный облик в деве с широкими очами».
Word by Word
अस्याःof this (girl)
अस्याः:
Sambandha
TypePronoun
Rootइदम्
FormFeminine, Genitive, Singular
नूनम्surely, indeed
नूनम्:
TypeIndeclinable
Rootनूनम्
विशालाक्ष्याःof the large-eyed one
विशालाक्ष्याः:
Sambandha
TypeNoun
Rootविशालाक्षी
FormFeminine, Genitive, Singular
सhe
स:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
देवgod (i.e., Brahmā/creator)
देव:
Karta
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Nominative, Singular
असुरasura
असुर:
Karta
TypeNoun
Rootअसुर
FormMasculine, Nominative, Singular
मानुषम्human (as a class)
मानुषम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमानुष
FormNeuter, Accusative, Singular
लोकम्world
लोकम्:
Karma
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Accusative, Singular
निर्मथ्यhaving churned/extracted (by churning)
निर्मथ्य:
TypeVerb
Rootनिर्मथ्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage), Non-finite
धात्राby the creator (Brahmā)
धात्रा:
Karana
TypeNoun
Rootधातृ
FormMasculine, Instrumental, Singular
इदम्this
इदम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Nominative, Singular
रूपम्form, beauty
रूपम्:
Karta
TypeNoun
Rootरूप
FormNeuter, Nominative, Singular
आविष्कृतम्made manifest, revealed
आविष्कृतम्:
TypeVerb
Rootआविष्कृ
Formक्त (past passive participle), Neuter, Nominative, Singular
कृतम्made, fashioned
कृतम्:
TypeVerb
Rootकृ
Formक्त (past passive participle), Neuter, Nominative, Singular
Speaker
गन्धर्व उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes