Shloka 46
और्वोपाख्यानम्
Aurva Episode: Restoration of Sight and Restraint of World-Destructive Anger
Devanagari script
एकपादेन षण्मासान् स्थितो विद्यां लभेदिमाम् । अनुनेष्याम्यहं विद्यां स्वयं तुभ्यं ब्रतेडकृते,जो एक पैरसे छ: महीनेतक खड़ा रहकर तपस्या करे, वही इस विद्याको पा सकता है। परंतु आपको इस व्रतका पालन या तपस्या किये बिना ही मैं स्वयं उक्त विद्याकी प्राप्ति कराऊँगा
Translation
Тот, кто простоит на одной ноге шесть месяцев, обретёт это знание. Но тебе я сам дарую его — без соблюдения этого обета и без подвижничества.
Word by Word
एकपादेनwith one foot
एकपादेन:
Karana
TypeNoun
Rootएकपाद
FormMasculine, Instrumental, Singular
षण्मासान्six months (as duration)
षण्मासान्:
Karma
TypeNoun
Rootषण्मास
FormMasculine, Accusative, Plural
स्थितःhaving stood / standing
स्थितः:
Karta
TypeVerb
Rootस्था
FormMasculine, Nominative, Singular
विद्याम्knowledge, lore (this vidyā)
विद्याम्:
Karma
TypeNoun
Rootविद्या
FormFeminine, Accusative, Singular
लभेतwould obtain / may obtain
लभेत:
TypeVerb
Rootलभ्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
इमाम्this
इमाम्:
TypeAdjective
Rootइदम्
FormFeminine, Accusative, Singular
अनुनेष्यामिI shall impart/lead (to you)
अनुनेष्यामि:
TypeVerb
Rootअनु-नी
FormFuture (Lṛṭ), 1st, Singular, Parasmaipada
अहम्I
अहम्:
Karta
TypeNoun
Rootअहम्
Form—, Nominative, Singular
विद्याम्the knowledge/vidyā
विद्याम्:
Karma
TypeNoun
Rootविद्या
FormFeminine, Accusative, Singular
स्वयम्personally, oneself
स्वयम्:
TypeIndeclinable
Rootस्वयम्
तुभ्यम्to you
तुभ्यम्:
Sampradana
TypeNoun
Rootयुष्मद्
Form—, Dative, Singular
व्रत-एतत्-कृतेin/for this vow (being done/undertaken)
व्रत-एतत्-कृते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootव्रत + एतत् + कृत
FormNeuter, Locative, Singular
Speaker
गन्धर्व उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes