Shloka 50
Adhyāya 123 — Droṇa’s Pedagogy: Arjuna’s Preeminence, Ekalavya’s Self-Training, and the Bhāsa-Lakṣya Trial
समवेत्य च देवानां गणा: पार्थमपूजयन् । काद्रवेया वैनतेया गन्धर्वाप्सरसस्तथा । प्रजानां पतय: सर्वे सप्त चैव महर्षय:,फिर झुंड-के-झुंड देवता वहाँ एकत्र होकर अर्जुनकी प्रशंसा करने लगे। कढद्रूके पुत्र (नाग), विनताके पुत्र (गरुड पक्षी), गन्धर्व, अप्सराएँ, प्रजापति, सप्तर्षिगण--भरद्वाज, कश्यप, गौतम, विश्वामित्र, जमदग्नि, वसिष्ठ तथा जो नक्षत्रके रूपमें सूर्यास्त होनेके पश्चात् उदित होते हैं, वे भगवान् अत्रि भी वहाँ आये
samavetya ca devānāṁ gaṇāḥ pārtham apūjayan | kādraveyā vainateyā gandharvāpsarasas tathā | prajānāṁ patayaḥ sarve sapta caiva maharṣayaḥ ||
Вайшампаяна сказал: Когда сонмы богов собрались там, они почтили Партху (Арджуну) хвалой и благоговением. Сыны Кадру (наги), сын Винаты (Гаруда), гандхарвы и апсары, все праджапати—владыки существ—и также семь великих риши сошлись туда; тем самым было явлено, что доблесть и праведное поведение Арджуны признаны среди богов, небожителей и мудрецов, и что истинное превосходство должно быть утверждено перед всеми.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Excellence aligned with dharma is not merely personal achievement; it becomes a public good that worthy communities—gods, sages, and celestial beings—affirm. The verse models an ethic of honoring merit and righteous conduct, reinforcing social and cosmic order through recognition.
A wide assembly forms: divine hosts, Nāgas, Garuḍa, Gandharvas, Apsarases, Prajāpatis, and the seven great seers. They collectively honor and praise Pārtha (Arjuna), marking a moment of elevated acclaim and auspicious endorsement.