Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

आह्वानमन्त्रप्रयोगः — Kuntī’s Invocations and the Birth-Portents of the Pāṇḍavas

सम्प्रयुक्तस्तु कुन्त्या च माद्र्या च भरतर्षभ । जितलन्द्रीस्तदा पाण्डुर्बभूव वनगोचर:,भरतश्रेष्ठ! राजा पाण्डुने आलस्यको जीत लिया था। वे कुन्ती और माद्रीकी प्रेरणासे राजमहलोंका निवास और सुन्दर शय्याएँ छोड़कर वनमें रहने लगे। पाण्डु सदा वनमें रहकर शिकार खेला करते थे

samprayuktas tu kuntyā ca mādryā ca bharatarṣabha | jitalandrīs tadā pāṇḍur babhūva vanagocaraḥ ||

Вайшампаяна сказал: Побуждаемый Кунти и Мадри, о бык среди Бхаратов, царь Панду тогда одолел свою праздность и стал странником лесов. Оставив удобства дворца и мягкие ложа, он избрал лесную жизнь и, обитая там, предавался охоте — поступку, предвещающему нравственное напряжение между царским долгом и опасностью необузданного желания.

सम्प्रयुक्तःurged/impelled
सम्प्रयुक्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootसम्प्रयुक्त (सम्+प्र+युज्)
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
कुन्त्याby Kunti
कुन्त्या:
Karana
TypeNoun
Rootकुन्ती
FormFeminine, Instrumental, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
माद्र्याby Madri
माद्र्या:
Karana
TypeNoun
Rootमाद्री
FormFeminine, Instrumental, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
भरतर्षभO bull among the Bharatas
भरतर्षभ:
TypeNoun
Rootभरत-ऋषभ
FormMasculine, Vocative, Singular
जितलन्द्रीःhaving conquered idleness
जितलन्द्रीः:
Karta
TypeAdjective
Rootजित-आलस्य (जि + आलस्य)
FormMasculine, Nominative, Singular
तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा
पाण्डुःPandu
पाण्डुः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डु
FormMasculine, Nominative, Singular
बभूवbecame
बभूव:
TypeVerb
Rootभू
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
वनगोचरःone who moves in the forest; forest-dweller
वनगोचरः:
Karta
TypeAdjective
Rootवन-गोचर
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
P
Pāṇḍu
K
Kuntī
M
Mādrī
F
forest (vana)