Previous Verse
Next Verse

Shloka 38

Ādi Parva, Adhyāya 113 — Maryādā-sthāpana (Śvetaketu’s Boundary) and the Niyoga Deliberation of Pāṇḍu and Kuntī

ये पुरा कुरुराष्ट्राणि जहुः कुरुधनानि च । ते नागपुरसिंहेन पाण्डुना करदीकृता:,जिन राजाओंने पहले कुरुदेशके धन तथा कुरुराष्ट्रका अपहरण किया था, उनको हस्तिनापुरके सिंह पाण्डुने करद बना दिया

ye purā kururāṣṭrāṇi jahuḥ kurudhanāni ca | te nāgapurasiṁhena pāṇḍunā karadīkṛtāḥ ||

Вайшампаяна сказал: Тех царей, которые в прежние времена захватывали земли Куру и уносили богатства куру, Панду — лев Нагапуры (Хастинапуры) — обратил в данников. Так, восстановив суверенитет Куру и заставив захватчиков отвечать за содеянное, он вновь утвердил политический порядок силой законной царской власти.

येwho (those who)
ये:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Plural
पुराformerly, earlier
पुरा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपुरा
कुरुराष्ट्राणिthe Kuru kingdoms/realm(s)
कुरुराष्ट्राणि:
Karma
TypeNoun
Rootकुरुराष्ट्र
FormNeuter, Accusative, Plural
जहुःtook away, abandoned, carried off
जहुः:
TypeVerb
Rootहा (जहाति)
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Plural, Parasmaipada
कुरुधनानिthe wealth of the Kurus
कुरुधनानि:
Karma
TypeNoun
Rootकुरुधन
FormNeuter, Accusative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
तेthose (men/kings)
ते:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
नागपुरसिंहेनby the lion of Nāgapura (Hastināpura)
नागपुरसिंहेन:
Karana
TypeNoun
Rootनागपुरसिंह
FormMasculine, Instrumental, Singular
पाण्डुनाby Pāṇḍu
पाण्डुना:
Karana
TypeNoun
Rootपाण्डु
FormMasculine, Instrumental, Singular
करदीकृताःmade tributary, reduced to paying tribute
करदीकृताः:
TypeAdjective
Rootकरदीकृत
FormMasculine, Nominative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
P
Pāṇḍu
K
Kuru-rāṣṭra (Kuru realm)
K
Kuru-dhana (Kuru wealth)
N
Nāgapura (Hastināpura)

Educational Q&A

The verse highlights rājadharma: a righteous king restores order by curbing aggressors and reasserting lawful sovereignty, not merely through conquest but by making wrongdoing accountable (here, through tribute).

Vaiśampāyana describes Pāṇḍu’s political-military success: kings who had earlier usurped Kuru lands and wealth were subdued and compelled to pay tribute to Hastināpura under Pāṇḍu’s authority.