Shloka 86
Āṇīmāṇḍavya–Upākhyāna
The Account of Āṇīmāṇḍavya and the Birth of Vidura
वैशम्पायनजी कहते हैं-जनमेजय! निषादके ऐसा कहनेपर गंगानन्दन देवद्रतने पिताके मनोरथको पूर्ण करनेके लिये सब राजाओंके सुनते-सुनते यह उचित उत्तर दिया -- ८५ ॥। इदं मे व्रतमादत्स्व सत्यं सत्यवतां वर । नैव जातो न वाजात ईदृशं वक्तुमुत्सहेत्,'सत्यवानोंमें श्रेष्ठ निघादराज! मेरी यह सच्ची प्रतिज्ञा सुनो और ग्रहण करो। ऐसी बात कह सकनेवाला कोई मनुष्य न अबतक पैदा हुआ है और न आगे पैदा होगा
vaiśampāyana uvāca—janamejaya! niṣādasyaivaṃ vacane gaṅgānandano devavrataḥ pituḥ manorathaṃ paripūrayituṃ sarvarājñāṃ śṛṇvatāṃ śṛṇvatām idaṃ yuktam uttaram uvāca— “idaṃ me vratam ādatsva satyaṃ satyavatāṃ vara; naiva jāto na vā jāta īdṛśaṃ vaktum utsahet.”
Вайшампаяна сказал: «О Джанамеджая! Когда нишада сказал так, Деваврата, сын Ганги, желая исполнить желание отца, дал подобающий ответ при всех царях: “О лучший среди правдивых, выслушай и прими мой обет — истинный и нерушимый. Не рождался ещё и не родится впредь человек, который осмелился бы произнести такую клятву.”»
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage elevates satya (truthfulness) and steadfastness in vows: Devavrata frames his pledge as an ethical act made publicly, binding himself to fulfill his father’s desire even at great personal cost, presenting integrity as a supreme royal virtue.
After the Niṣāda speaks, Devavrata (son of Gaṅgā) responds before an assembly of kings, declaring a remarkable vow and asking the Niṣāda—praised as ‘best among the truthful’—to accept it, emphasizing the unprecedented nature of such a pledge.