Shloka 41
Steya-doṣa-nirūpaṇa (On the Nature and Gravity of Theft) — within the Hayagrīva–Agastya Saṃvāda frame
Devanagari script
वायुभूतस्चरेदेको यावद्द्रव्यवतो मृतिः / स बहुभ्यो हरेद्द्रव्यं तेषां यावत्तथा मृतिः
Transliteration
vāyubhūtascaredeko yāvaddravyavato mṛtiḥ / sa bahubhyo hareddravyaṃ teṣāṃ yāvattathā mṛtiḥ
Translation
Пусть он, став подобным духу ветра, один скитается до смерти богача. Затем пусть отнимает имущество у многих, пока и они не умрут так же.
Word by Word
वायुभूतःone who became like wind
वायुभूतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवायु + भूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (वायुः इव/वायुरूपेण भूतः)
चरेत्should roam
चरेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
एकःalone, one
एकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यावत्until, as long as
यावत्:
Kala-adhikarana (काल-अधिकरणम्)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formपरिमाण/अवधि-वाचक-अव्यय (until/as long as)
द्रव्यवतःof the wealthy (man)
द्रव्यवतः:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeAdjective
Rootद्रव्यवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; विशेषण (qualifying)
मृतिःdeath
मृतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
बहुभ्यःfrom many (people)
बहुभ्यः:
Apadana (अपादानम्)
TypeNoun
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), बहुवचन; ‘from many’
हरेत्should take away, steal
हरेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootहृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
द्रव्यम्wealth, property
द्रव्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootद्रव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन; सर्वनाम
यावत्until
यावत्:
Kala-adhikarana (काल-अधिकरणम्)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formअवधि-वाचक-अव्यय (until/as long as)
तथाso, likewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: thus/in that manner)
मृतिःdeath
मृतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन