Shloka 116
Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration
Lalitopākhyāna
Devanagari script
गोभूवस्त्र हिरण्याद्यैस्तत्तीर्थक्षेत्रवासिनः / प्रीणयित्वा सपत्नीकस्तथा तद्भक्तिपूजकान्
Transliteration
gobhūvastra hiraṇyādyaistattīrthakṣetravāsinaḥ / prīṇayitvā sapatnīkastathā tadbhaktipūjakān
Translation
Дарами коров, земель, одежд, золота и прочего царь вместе с супругой ублаготворил жителей той тиртхи и кшетры, а также почтил преданных почитателей, совершающих там поклонение.
Word by Word
गोभूवस्त्रcows, land, and garments
गोभूवस्त्र:
Upapada/Qualifier (विशेषणम्)
TypeNoun
Rootगो-भू-वस्त्र (प्रातिपदिक; गो + भू + वस्त्र)
Formनपुंसकलिङ्ग (समाहार-द्वन्द्व), प्रथमा/द्वितीया बहुवचन-रूपेण द्रव्यसमूहः; अत्र तृतीया-बहुवचनस्य विशेषणरूपेण (गोभूवस्त्र-हिरण्याद्यैः)
हिरण्याद्यैःwith gold and other (gifts)
हिरण्याद्यैः:
Karaṇa (करणम्)
TypeNoun
Rootहिरण्य-आदि (प्रातिपदिक; हिरण्य + आदि)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया विभक्ति (Instrumental/करण), बहुवचन; ‘हिरण्यं आदिः येषां’ (etc.)
तत्of that
तत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन; ‘तस्य’ अर्थे, समासपूर्वपदत्वेन (तत्-तीर्थ-क्षेत्र-वासिनः)
तीर्थक्षेत्रवासिनःthe residents of the sacred ford and temple-area
तीर्थक्षेत्रवासिनः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ-क्षेत्र-वासिन् (प्रातिपदिक; तीर्थ + क्षेत्र + वासिन्)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative/कर्म), बहुवचन; तत्पुरुष-समास: तीर्थक्षेत्रे वसन्ति ये
प्रीणयित्वाhaving pleased/satisfied
प्रीणयित्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषणम्)
TypeVerb
Rootप्रीण् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), णिच्-प्रयोग (causative sense possible in usage), अर्थे: तर्पयित्वा/सन्तोषयित्वा
सपत्नीकाḥ(he) along with his wife
सपत्नीकाḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootस-पत्नी-क (प्रातिपदिक; सह + पत्नी + क)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन; बहुव्रीहि: पत्नी सहितः (with his wife)
तथाlikewise/also
तथा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकार/समुच्चयवाचक (adverb: likewise/also)
तद्of that (goddess/place)
तद्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन; समासपूर्वपदत्वेन (तद्-भक्ति-पूजकान्)
भक्तिपूजकान्devotional worshippers
भक्तिपूजकान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभक्ति-पूजक (प्रातिपदिक; भक्ति + पूजक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative/कर्म), बहुवचन; तत्पुरुष: भक्त्या पूजयन्ति ये