Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 69
भण्डासुरवधोत्तरकृत्य-देवस्तुति
Aftermath of Bhaṇḍāsura’s Slaying and the Gods’ Hymn to Lalitā
Devanagari script
पुंस्कोकिलगलत्स्वानकाहलीभिश्च संयुतः / शृङ्गारवीरसंपन्नो रत्यालिङ्गितविग्रहः
Transliteration
puṃskokilagalatsvānakāhalībhiśca saṃyutaḥ / śṛṅgāravīrasaṃpanno ratyāliṅgitavigrahaḥ
Translation
Сопровождаемый трубными кличами из горла самца кокилы; исполненный вкуса любви и доблести; с обликом, обнятым Рати.
Word by Word
पुंस्कोकिल-गलत्-स्वान-काहलीभिःwith trumpets (kāhalīs) emitting the calls of male cuckoos
पुंस्कोकिल-गलत्-स्वान-काहलीभिः:
करण (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootपुंस् + कोकिल + गलत् + स्वान + काहली (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; समासः द्वन्द्वः (पुंस्कोकिलस्वानकाहल्यः) + ‘गलत्’ (कृदन्त-विशेषण, शतृ/वर्तमानकृदन्तः) ‘dropping/issuing’
चand
च:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
संयुतःjoined, accompanied
संयुतः:
कर्तृ-विशेषण (Subject qualifier)
TypeVerb
Rootसम्-युज् (धातु)
Formकृदन्तः—क्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
शृङ्गारवीर-संपन्नःendowed with love and heroism
शृङ्गारवीर-संपन्नः:
कर्तृ-विशेषण (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootशृङ्गार + वीर + संपन्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः द्वन्द्वः (शृङ्गारश्च वीरश्च) + ‘संपन्न’ (विशेषण)
रति-आलिङ्गित-विग्रहःwhose body is embraced by Rati
रति-आलिङ्गित-विग्रहः:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootरति + आलिङ्गित + विग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः तत्पुरुषः—‘रत्या आलिङ्गितः’ (क्त-कृदन्त) + ‘विग्रहः’ (body/form)