Shloka 36
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
चतुर्दशानां सर्वेषां पुनरावृत्तिहेतवः / योगं तपश्च सत्त्वं च समाधाय तदात्मनि
Transliteration
caturdaśānāṃ sarveṣāṃ punarāvṛttihetavaḥ / yogaṃ tapaśca sattvaṃ ca samādhāya tadātmani
Translation
Они — причина повторения всех четырнадцати (манвантар), ибо йогу, тапас и саттву они собирают в том Атмане, утверждая самадхи.
Word by Word
चतुर्दशानाम्of the fourteen
चतुर्दशानाम्:
विशेषण (of सर्वेषाम्/implicit group)
TypeAdjective
Rootचतुर्दश (संख्याप्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास (चतुर्दश = 14); षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
पुनरावृत्तिहेतवःcauses of recurrence/return
पुनरावृत्तिहेतवः:
कर्ता/विधेय (predicate nominative)
TypeNoun
Rootपुनरावृत्ति + हेतु (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (पुनरावृत्तेः हेतवः); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
योगम्yoga
योगम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootयोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
तपःausterity
तपः:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
सत्त्वम्purity/being/essence
सत्त्वम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootसत्त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
समाधायhaving established/placed
समाधाय:
पूर्वकाल (absolutive; action prior to main verb)
TypeVerb
Rootसम्-आ-धा (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund/absolutive); ‘having placed/established’
तदात्मनिin that Self/in oneself
तदात्मनि:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (तस्य आत्मा/आत्मनि); पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन