Shloka 107
Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada
Devanagari script
वाचावृद्धाश्च इत्येते पञ्च देवगणाः स्मृताः / निषादाद्याः स्वराः सप्त सप्त तान्विद्धि चाक्षुषान्
Transliteration
vācāvṛddhāśca ityete pañca devagaṇāḥ smṛtāḥ / niṣādādyāḥ svarāḥ sapta sapta tānviddhi cākṣuṣān
Translation
«Вачавриддха» и прочие — таковы пять сонмов богов, поминаемых в Смрити. Семь звуков, начиная с Нишады, знай: это «семь по семь» у Чакшушей.
Word by Word
vācāvṛddhāḥVācāvṛddhas (name of a group)
vācāvṛddhāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootvācā-vṛddha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषसमास (वाचा/वाचः + वृद्ध) = 'वाचा वृद्धाः'
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
itithus (called)
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; इति-शब्दः (quotative particle)
etethese
ete:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootetad (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
pañcafive
pañca:
Viśeṣaṇa (विशेषण/quantifier)
TypeAdjective
Rootpañca (प्रातिपदिक/संख्या)
Formसंख्यावाचक; अव्ययवत्
deva-gaṇāḥgroups of gods
deva-gaṇāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootdeva+gaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषसमास (देवानां गणाः)
smṛtāḥare remembered/known as
smṛtāḥ:
Karta (कर्ता/Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootsmṛta (कृदन्त; √smṛ स्मृ (धातु))
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; भूतकृदन्त (PPP)
niṣāda-ādyāḥbeginning with Niṣāda
niṣāda-ādyāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण/qualifier)
TypeAdjective
Rootniṣāda+ādi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुष (निषादः आदिः येषां ते) = 'beginning with Niṣāda'
svarāḥmusical notes
svarāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootsvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
saptaseven
sapta:
Viśeṣaṇa (विशेषण/quantifier)
TypeAdjective
Rootsapta (प्रातिपदिक/संख्या)
Formसंख्यावाचक; अव्ययवत्
saptaseven
sapta:
Viśeṣaṇa (विशेषण/quantifier)
TypeAdjective
Rootsapta (प्रातिपदिक/संख्या)
Formसंख्यावाचक; अव्ययवत् (repetition for emphasis/structure)
tānthem
tān:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; सर्वनाम
viddhiknow (you)
viddhi:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√vid विद् (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन
cākṣuṣānas Cākṣuṣas
cākṣuṣān:
Karma (कर्म/Object complement)
TypeAdjective
Rootcākṣuṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषणरूपेण (as predicate/object complement)