Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

Parīkṣit Confronts Kali: Dharma (Bull) and Bhūmi (Cow) at the Dawn of Kali-yuga

इयं च भूमिर्भगवता न्यासितोरुभरा सती । श्रीमद्भ‍िस्तत्पदन्यासै: सर्वत: कृतकौतुका ॥ २६ ॥

iyaṁ ca bhūmir bhagavatā nyāsitoru-bharā satī śrīmadbhis tat-pada-nyāsaiḥ sarvataḥ kṛta-kautukā

Бремя земли, несомненно, было облегчено Бхагаваном (и другими также); когда Он пребывал как аватара, благодаря благим следам Его стоп повсюду совершалось добро.

इयम्this
इयम्:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (and)
भूमिःthe earth
भूमिः:
Karta (कर्ता/subject; apposition to इयम्)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
भगवताby the Blessed Lord
भगवता:
Karana (करण/agent-in-instrumental)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
न्यासिताwas placed/entrusted
न्यासिता:
Kriya (क्रिया/finite sense via participle)
TypeVerb
Rootनि+अस्/न्यस् (धातु) + क्त (कृत् प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूमिः इति पदस्य विधेय-विशेषणम्
उरुभराbearing a great burden
उरुभरा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउरु + भरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः—उरुः भरा यस्याः/या (कर्मधारय: ‘great-burdened’); विशेषणम् भूमेः
सतीbeing (so)
सती:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसत् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वर्तमान-विशेषण (being); भूमिः इति पदस्य विशेषणम्
श्रीमद्भिःby the glorious (ones)
श्रीमद्भिः:
Karana (करण/instrument; qualifier)
TypeAdjective
Rootश्रीमन्त् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; विशेषणम् (qualifying) तत्पदन्यासैः
तत्पदन्यासैःby the placing of His feet/footsteps
तत्पदन्यासैः:
Karana (करण/instrument)
TypeNoun
Rootतत् + पद + न्यास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; समासः—तस्य पदस्य न्यासैः (षष्ठी-तत्पुरुष)
सर्वतःeverywhere
सर्वतः:
Adhikarana (अधिकरण/place)
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb: on all sides)
कृतकौतुकाmade joyous/filled with delight
कृतकौतुका:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत + कौतुक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः—कृतं कौतुकं यस्याः/या (तत्पुरुष; ‘made festive/curious’); विशेषणम् भूमेः
B
Bhagavān (Śrī Kṛṣṇa)
B
Bhūmi (Earth)

FAQs

This verse says the earth becomes auspicious and joyfully transformed by the Lord’s foot-imprints, indicating His presence purifies and sanctifies creation.

The earth is burdened by irreligion and sinful rulers; the Lord’s intervention and His sacred presence relieve that burden and restore auspiciousness.

By honoring the Lord’s feet through bhakti—hearing, chanting, and pilgrimage to His līlā-sthānas—one brings sanctity and spiritual joy into one’s surroundings.